Is het een angststoornis of ADHD? Vrouwen krijgen vaak de verkeerde diagnose

Je hoofd dat altijd aan staat, eindeloos gepieker, gedachten die geen pauze nemen: veel vrouwen herkennen het. Vaak wordt gedacht aan angst. Maar dat blijkt lang niet altijd het hele verhaal.

Vrouwen krijgen vaker de diagnose angststoornis en dat is niet zo vreemd. Ze dragen nog steeds een groot deel van de zorg- en huishoudtaken, bovenop hun werk. Dat voortdurende mentale schakelen – plannen, regelen, vooruitdenken – zorgt voor een permanente druk. Logisch dus dat het als stress of angst voelt. Toch zit er bij een deel van deze vrouwen iets anders onder: ADHD.

ADHD werd jarenlang vooral onderzocht bij jongens. Pas sinds de jaren 2000 komt er meer aandacht voor hoe de aandoening zich bij vrouwen uit. En die ziet er anders uit. Geen drukke, impulsieve kinderen, maar volwassenen met een constant draaiende innerlijke motor.

In de praktijk betekent dit dat vrouwen soms jarenlang behandeld worden voor angst, zonder echte verbetering. Niet omdat de behandeling niet werkt, maar omdat de diagnose niet klopt.

De overlap is groot. Rusteloosheid, concentratieproblemen, piekeren, slecht slapen en een constant gevoel van overweldiging, het komt bij beide voor. Maar de oorzaak verschilt.

Bij angst draait het om dreiging. Het brein staat in de alarmstand en focust op wat er mis kan gaan. Bij ADHD gaat het minder om angst en meer om overbelasting: te veel prikkels, te weinig filtering. Gedachten stapelen zich op omdat het brein moeite heeft om te ordenen.

Dat verschil zie je ook in de inhoud van het gepieker. Angst gaat vaak over rampscenario’s. ADHD-gedachten zijn praktischer, maar net zo dwingend: iets vergeten, achterlopen, alles tegelijk moeten doen.

Vrouwen met ADHD leren zich vaak aanpassen. Ze compenseren, werken harder, houden alle ballen in de lucht tot het niet meer gaat. Van buiten lijken ze succesvol, van binnen uitgeput. Het gevolg: twijfel, overbelasting en het gevoel altijd tekort te schieten.

Als ADHD niet wordt herkend, zoeken vrouwen zelf manieren om te functioneren: overwerken, eindeloos scrollen, impulsief kopen of eten. Op de lange termijn leidt dat tot uitputting, slaapproblemen en soms ook lichamelijke klachten.

Een juiste diagnose kan een kantelpunt zijn. Niet alleen door behandeling, maar ook door inzicht. Wat eerst voelde als falen, blijkt ineens verklaarbaar.

En misschien nog belangrijker: de druk om constant te presteren en te maskeren kan eindelijk wat afnemen. Want als je begrijpt hoe je brein werkt, hoef je er niet meer tegen te vechten, maar kun je ermee leren samenwerken.

Disclaimer: baseer nooit een diagnose op online-artikelen of ADHD-tests, maar zoek altijd professionele hulp van een psycholoog.

Bron: Psychology Today