Vroege vogels houden zichzelf voor de gek: "Slechts 13 procent is echt een ochtendmens"

psychologie
maandag, 19 januari 2026 om 10:12
ANP-428090569
Ergens denken veel mensen dat vroeg opstaan beter is dan later uit bed komen. Ze leren zich mogelijk aan om een vroege vogel te zijn, ook omdat het ritme van de maatschappij dat verlangt. Maar eigenlijk vindt slechts een kleine minderheid het echt fijn om vroeg op te staan. En ga je tegen je ritme in dan is dat helemaal niet gezond.
“Ga je structureel tegen je ritme in, dan raakt je systeem ontregeld”, zegt neuroloog en slaapexpert Inge Declercq (UZA) tegen Vlaamse krant HLN. “Gevolg: chronische ontstekingen, overgewicht en een hoger risico op ziektes. Veel mensen zeggen: ‘Ik ben een beetje van beide, ik ga laat naar bed en kan toch vroeg opstaan.’ Dat bestaat niet. Dat is gewoon een structureel slaaptekort.”
Voor 30 procent ligt je chronotype vast in je genen. Verder spelen leeftijd, hormonen, seizoenen en licht een rol. “Volgens wereldvermaard chronobioloog Till Roenneberg bestaat de meerderheid uit neutrale en late types”, zegt Declercq. “Neutrale types slapen het best tussen 23 uur en 7 uur. Alles vroeger zijn vroege vogels, alles later nachtraven. Slechts 13 procent is écht een ochtendtype en 27 procent een avondtype. De rest zit ertussenin.”
Het is dus ook niet beter om vroeg op te staan. “De ‘5 a.m.-goeroes’ die beweren dat je om 5 uur moet opstaan om succesvol te zijn: voor een groot deel van de bevolking is dat totale onzin. Ik ben zelf een avondtype: ik sta pas op tegen 8 uur, 8.15 uur, maar ik werk ’s avonds ook wel laat door, want dan ben ik op mijn best.” Je bent dus vooral het productiefst als je rekening houdt met je ritme. “Een nachtraaf die om 8.30 uur achter zijn bureau moet zitten, zit vaak te staren of schuift taken vooruit: zijn brein zit nog in de slaapmodus. Omgekeerd hoef je een vroege vogel na 16 uur geen moeilijke dossiers meer te geven.”
Het is dus voor iedereen het fijnst om zoveel mogelijk volgens je eigen ritme te leven. Ben je een avondmens plan dan lastige taken of vervelende klussen later op de dag en begin de dag rustig.
Bron: HLN
loading

Loading