Amerikaanse ruimtetelescoop Swift na 22 jaar vergaan in dampkring

HOUSTON (ANP) - De Amerikaanse ruimtetelescoop Swift is woensdag vergaan in de dampkring. Hij eindigde als een vuurbal. Het is nog niet bekend of brokstukken de ondergang hebben overleefd en zijn ingeslagen op aarde.

Volgens de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA verging de satelliet om 13.39 uur Nederlandse tijd boven het Indonesische eiland Sumatra. Over schade op de grond is nog niets bekend.

De Swift was in 2004 gelanceerd. Hij was ongeveer 5 meter lang en woog zo'n 1500 kilo. Aanvankelijk zou hij na lancering twee jaar lang metingen verrichten, maar de missie duurde uiteindelijk 22 jaar. Vanwege de naderende ondergang had de ruimtevaartorganisatie eind oktober de metingen van de ruimtetelescoop beëindigd.

Zwaartekracht

Alle satellieten in een baan om de aarde verliezen hoogte door de zwaartekracht en door de wrijving met deeltjes aan de ijle rand van de dampkring. Swift had geen brandstof aan boord en kon zichzelf dus niet omhoog stuwen. Daardoor was het ook niet mogelijk om de satelliet gecontroleerd in de Grote Oceaan te laten storten, zodat eventuele brokstukken geen gevaar voor mensen zouden vormen.

De ruimtetelescoop deed onderzoek naar zogeheten uitbarstingen van gammastralen. Dit zijn enorm krachtige explosies in het heelal. In een paar seconden komt meer energie vrij dan onze zon in zijn hele levensduur zal produceren. De Swift heeft meer dan 2000 van zulke uitbarstingen waargenomen. Ook bestudeerde de sonde meer dan 1400 supernova's (explosies van sterren) en hij zag hoe sterren werden opgeslokt door zwarte gaten. Volgens de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft dat tot 7000 artikelen in wetenschappelijke tijdschriften geleid.