Experts: klimaatverandering droeg bij aan ontstaan ramp Nepal

LONDEN (ANP) - De gletsjerbreuk die vorige maand in Nepal leidde tot verwoestende overstromingen kon ontstaan door een veelheid aan factoren, waarvan een deel is aangewakkerd door klimaatverandering. Dat concludeert het internationale onderzoekscollectief World Weather Attribution (WWA) in een analyse.

Eind augustus brak een deel van een gletsjer in het Himalayagebergte af in het grensgebied van Nepal en China. Dat leidde tot een grote stroom van ijs, puin en modder, die naar beneden stroomde en daar een spoor van verwoesting aanrichtte. Meer dan 1400 mensen kwamen om het leven en er worden nog altijd duizenden vermist.

Volgens de onderzoekers van het WWA is de gletsjer gesmolten door decennia van opwarming, vooral veroorzaakt door de verbranding van fossiele brandstoffen. Door de opwarming is de grens waarboven de temperatuur altijd onder het vriespunt ligt steeds hoger komen te liggen, zeggen ze. Dat ging met een tempo van ongeveer honderd hoogtemeters per tien jaar. De permafrost, de bevroren ondergrond die normaal gesproken de bergwanden en rotsmassa als een soort cement bij elkaar houdt, is daardoor geleidelijk ontdooid. In 2015 kwam daar nog een zware aardbeving bij, die het gebied vermoedelijk nog verder heeft verzwakt.

Het WWA spreekt daarom van een meervoudige crisis, veroorzaakt door een samenloop van omstandigheden. De onderzoekers noemen in dit verband ook nog de hitte in de maanden juli en augustus in Nepal, vlak voor de overstromingen. Die maanden waren warmer dan normaal en dat leidde tot veel smeltwater, ook omdat er vorig jaar in het najaar veel sneeuw was gevallen.

Volgens WWA-onderzoeker Ben Clarke van het Imperial College in Londen waren bij de ramp in Nepal de sporen van klimaatverandering duidelijk zichtbaar. Medeonderzoeker Friederike Otto stelt dat gemeenschappen in Nepal met hun leven betalen "voor een crisis die wordt aangewakkerd door de uitstoot van fossiele brandstoffen duizenden kilometers verderop". Als het dak van de wereld door opwarming uit balans raakt, is geen enkele lokale aanpassing genoeg om kwetsbare mensen daar volledig te beschermen tegen verwoestingen zoals die na de overstromingen, zegt ze.