Wil je over een paar jaar naar Spanje of Portugal verhuizen, ruim voor je
AOW-leeftijd? Reken dan eerst uit wat dat je AOW kost. Een echtpaar dat nu in Spanje woont, krijgt allebei levenslang 42 procent minder AOW. De rechtbank Amsterdam gaf de SVB gelijk in een uitspraak die deze week werd gepubliceerd,
meldde De Dagelijkse Standaard.
Samen lopen ze daardoor bijna €960 bruto per maand mis.
Zo komt het stel op €957 per maand minder
Gehuwden en samenwonenden met een volledige AOW krijgen sinds 1 juli €1.139,39 bruto per persoon per maand. Met 42 procent korting blijft daarvan 58 procent over: €660,85. Per persoon ontbreekt dus €478,54, en voor het stel samen €957,08 per maand. Over een jaar is dat bijna €11.500, zonder vakantiegeld.
De korting is zo groot omdat de SVB vindt dat de twee vanaf 13 augustus 2003 geen AOW meer hebben opgebouwd. Dat is ruim 21 jaar, en elk jaar zonder verzekering kost 2 procent. Op 2 januari 2025 vroeg het stel om 2 procent extra AOW. De SVB wees dat af.
Huis en bedrijf afwikkelen hield hen niet verzekerd
Op 13 augustus 2003 vertrok het echtpaar naar de Verenigde Staten. Volgens de rechter wilden ze zich toen al definitief in het buitenland vestigen. Het stel voerde aan dat het zich op 18 augustus alleen had uitgeschreven omdat de woning werd verkocht. Ook waren ze hun huis en bedrijf in Nederland nog aan het afwikkelen, en kregen ze pas in 2006 een Amerikaanse verblijfsvergunning. Dat maakte voor de rechter allemaal geen verschil.
De rechtbank volgde de SVB-beleidsregel SB1027. Vertrek je met het plan om je definitief in een ander land te vestigen, dan ben je vanaf de dag na je vertrek geen ingezetene meer. Dat je nog administratie van een gestopt bedrijf afhandelt, betekent volgens de rechter niet dat je nog een duurzame persoonlijke band met Nederland hebt. Een verklaring van een broer was evenmin genoeg bewijs. Het stel vroeg zelf om herziening, dus moest het ook zelf aantonen dat het nog in Nederland woonde.
Daar kwam nog iets bij. De man had de SVB zelf twee keer laten weten dat hij sinds augustus 2003 in Amerika woonde: in een aanvraag uit 2004 en toen hij in 2021 een pensioenoverzicht aanvroeg. Daarin meldde hij ook dat hij er vanaf februari 2004 werkte. De vrouw stelde verder dat haar opbouw al op haar vijftiende verjaardag was begonnen. Ook daarin kreeg ze geen gelijk.
Je inschrijving, je huis of je administratie in Nederland bepalen dus niet of je AOW opbouwt. Het gaat erom waar je echt woont.
Elk jaar weg kost je ongeveer €33 per maand
Voor elk jaar tussen je 17e en je AOW-leeftijd dat je niet verzekerd bent, gaat er 2 procent van je AOW af. Met de bedragen van 1 juli 2026 ziet dat er zo uit (bruto, zonder vakantiegeld):
- Alleenstaande, 1 jaar weg: €33,24 per maand minder, ongeveer €399 per jaar.
- Samenwonende, 1 jaar weg: €22,79 per persoon per maand minder.
- Alleenstaande, 10 jaar weg: 20 procent korting, ofwel €332,43 per maand.
- Stel, allebei 10 jaar weg: samen €455,76 per maand minder.
Die korting stopt niet na een paar jaar. Je krijgt hem elke maand, zolang je AOW krijgt.
Vrijwillig bijverzekeren kost minstens €569 per jaar
Die gaten kun je voorkomen met een vrijwillige AOW-verzekering bij de SVB. De premie is in 2026 17,9 procent van je inkomen, met een minimum van €569 en een maximum van €5.693 per jaar. Volgens Mijn Emigratiegids betaal je de maximumpremie vanaf een inkomen van €38.883.
Zet je die premie naast wat een verzekerd jaar later oplevert, dan krijg je deze rekensom:
- Minimumpremie, alleenstaande: €569 levert €399 per jaar extra AOW op. Na ruim anderhalf jaar AOW heb je dat terug.
- Minimumpremie, samenwonende: ongeveer €273 per jaar extra. Na ruim twee jaar heb je het terug.
- Maximumpremie, alleenstaande: na ongeveer 14 jaar AOW terugverdiend.
- Maximumpremie, samenwonende: na ongeveer 21 jaar terugverdiend.
Dit is een grove schatting op basis van de huidige bruto bedragen. Indexatie, vakantiegeld en belasting zijn niet meegerekend. Het levert je ook niets op als je kort na je AOW-leeftijd overlijdt. Zonder of met weinig inkomen betaal je de minimumpremie, en dan is de som snel gunstig. Met een flink inkomen is dat veel minder zeker.
Na één jaar is de deur dicht
Je kunt de vrijwillige verzekering aanvragen vanaf twee maanden vóór je vertrek tot uiterlijk één jaar nadat je buiten Nederland bent gaan wonen of werken. Direct voor je vertrek moet je minstens een jaar onafgebroken verzekerd zijn geweest. Laat je die termijn verlopen, dan kun je die jaren niet meer vrijwillig verzekeren. Achteraf jaren inkopen kan alleen als je voor het eerst in Nederland komt wonen.
Meestal kun je je hooguit tien jaar vrijwillig verzekeren. Langer kan als je bij de start ouder bent dan 50, buiten Nederland woont en uit Nederland een wettelijke uitkering krijgt die hoger is dan 35 procent van het brutominimumloon.
Overwinteren is iets anders dan emigreren
Zolang je ingezetene van Nederland bent, blijf je verzekerd en bouw je gewoon AOW op. Ga je vóór je AOW-leeftijd een paar maanden overwinteren, dan verandert er dus meestal niets. Ben je in een periode van een jaar in totaal meer dan acht maanden buiten Nederland, dan moet je je wel bij de gemeente uitschrijven. Dat geldt ook als je hier een huis aanhoudt, schreef De Dagelijkse Standaard in oktober.
Minder dan acht maanden weg is geen garantie. De SVB kijkt naar al je omstandigheden en beoordeelt of je nog een duurzame persoonlijke band met Nederland hebt. Thailandblog vond een zaak van iemand die acht maanden in het buitenland en vier maanden in Nederland verbleef. Die persoon gold toch niet meer als ingezetene.
Heb je de AOW-leeftijd al bereikt, dan is je opbouw klaar. Jaren in het buitenland na je pensionering veranderen je AOW niet meer. Vraag je later vanuit het buitenland AOW aan, lees dan ons eerdere stuk 'AOW aangevraagd na jaren in het buitenland? Bij een op de vier duurt het te lang, en dan kun je tot €1.442 eisen'.
Checklist voor 55- tot 65-jarigen die willen vertrekken
De SVB hoeft je niet zelf te waarschuwen. Eind 2024 oordeelde een rechter al dat iemand die 8 procent werd gekort na vier jaar in Duitsland, zelf zijn opbouw had moeten controleren. Regel het daarom vóór je vertrek:
- Bekijk je AOW-opbouw en je pensioenoverzicht in Mijn SVB.
- Vraag de SVB vooraf wanneer je verplichte verzekering stopt, zeker als je naast Nederland ook in het buitenland woont of werkt.
- Vraag een indicatie van je persoonlijke premie voor de vrijwillige verzekering.
- Dien de aanvraag in binnen één jaar na vertrek. Zet die datum in je agenda.
- Tel bij overwinteren je maanden buiten Nederland. Bij meer dan acht maanden per jaar moet je je uitschrijven.
- Ga er niet van uit dat een huis, adres of bedrijf in Nederland je verzekerd houdt.
Bronnen:
De Dagelijkse Standaard,
De Dagelijkse Standaard (overwinteren),
Headliner,
Mijn Emigratiegids,
SVB,
Nederland Wereldwijd,
Rijksoverheid,
CNV,
Thailandblog,
Spanje Vandaag,
Een huis in het buitenland