Ouder worden en 's nachts steeds vaker naar de wc: hier komt dat door

zondag, 01 november 2026 om 10:03

Een oudere man in pyjama loopt ’s nachts door een donkere gang naar de wc, met alleen het licht van een nachtlampje.

Het is drie uur ’s nachts en je staat alweer naast je bed. Op je veertigste sliep je door, nu ga je twee of drie keer per nacht. Daarin ben je lang niet de enige.

Meer dan de helft van de ouderen moet ’s nachts meer dan twee keer naar de wc, zegt uroloog Maxime Kummeling van het LUMC tegen NEMO Kennislink. Artsen noemen dat nycturie. Bij vrouwen komt het zelfs iets vaker voor dan bij mannen.

Eén of twee keer per nacht is normaal

“Eén of twee keer per nacht naar de wc is normaal”, zegt Kummeling. Ook Santé noemt één keer per nacht meestal geen reden tot zorg. Overdag is drie tot acht keer plassen gezond, schrijft het Belgische Gezondheid en Wetenschap.

Toch gaat het snel om meer. Volgens Kummeling ligt de oorzaak vaak ergens anders dan in de blaas of de prostaat.

Je nieren werken ’s nachts harder dan vroeger

Je lichaam maakt ’s nachts extra ADH aan, een hormoon dat de nieren afremt. Daardoor maak je normaal in de nacht weinig urine. Met de jaren raakt dat ritme verstoord: de nieren blijven doorwerken en je blaas loopt vol.

Daar komt bij dat de blaas minder soepel wordt. Je kunt de aandrang minder lang uitstellen, soms al voor de blaas echt vol is. Bij vrouwen in de overgang maakt minder oestrogeen de blaas en urinewegen gevoeliger.

Dikke enkels kunnen je ’s nachts wakker houden

Vocht dat zich overdag in je benen ophoopt, bijvoorbeeld door hartfalen, komt bij het liggen terug in de bloedbaan. Je nieren plassen het dan ’s nachts alsnog uit.

Ook slaapapneu speelt mee. De ademstops zetten de nieren aan tot meer urine. Bij mannen kan een vergrote prostaat in de blaas uitpuilen, waardoor die eerder een seintje geeft. Verder noemt Gezondheid en Wetenschap een overactieve blaas, diabetes en een slecht werkende schildklier.

Je plaspil of je avondthee kan de boosdoener zijn

Plaspillen werken niet bij iedereen even snel. Neem je ze laat op de dag, dan kun je er ’s nachts nog last van hebben. Overleg met je huisarts of apotheker of je ze eerder kunt innemen.

Leefstijl telt ook. Kummeling raadt aan na acht uur ’s avonds niet meer te drinken. Veel thee of zout eten in de avond maakt het erger, net als koffie en alcohol. Drink overdag wel genoeg; Gezondheid en Wetenschap houdt het op hooguit twee liter per dag.

En soms is het gewoonte: je wordt wakker en loopt naar de wc zonder echte aandrang.

Vaak verdwijnt het nachtelijk plassen vanzelf, zodra de slaapapneu wordt behandeld.

- Maxime Kummeling, uroloog LUMC

Waarom de nachtelijke wandeling niet onschuldig is

Slaperig door een donker huis lopen vergroot de kans op een val. Bij ouderen kan dat eindigen met een gebroken heup, waarschuwt Kummeling. Een nachtlampje in de gang helpt. Lees ook wat je kunt doen als je midden in de nacht klaarwakker bent en hoeveel slaap je nodig hebt als je ouder wordt.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Maak een afspraak als:

je elke nacht meerdere keren moet en daar overdag moe van bent;
je ineens veel vaker moet dan eerst;
plassen pijn doet of je bloed in je urine ziet;
je dikke enkels hebt, of je partner merkt dat je adem ’s nachts stokt;
de tips over drinken en zout na een paar weken niets uitmaken.

Houd een paar dagen een plasdagboek bij: hoe laat je drinkt, hoeveel en wanneer je plast. Daarmee ziet de huisarts snel of je nieren ’s nachts te veel aanmaken of dat je blaas te snel vol zit. “Heb je veel last? Ga dan naar de huisarts”, zegt Kummeling.