Je werkgever betaalt straks bijna 8% premie aan een fonds met €50 miljard: waarom die miljarden niet naar zieke werknemers gaan

Je werkgever draagt in 2027 tot 8,03 procent premie af aan het Arbeidsongeschiktheidsfonds. Dat fonds heeft eind volgend jaar ruim €50 miljard in kas, maar de premie stijgt toch: een deel ervan betaalt straks defensie, niet zieke werknemers.

De gemiddelde Aof-premie stijgt van 7,36 naar 7,76 procent, blijkt uit de Prinsjesdaganalyse van werkgeversorganisatie AWVN. Kleine werkgevers betalen 6,67 procent, grote werkgevers 8,03 procent. Bij een modaal jaarsalaris van €48.000 bruto kost alleen al de Aof een grote werkgever ruim €3.850 per jaar.

Ook de premie voor de Werkhervattingskas (Whk) gaat omhoog: van 1,52 naar 1,67 procent. Anders dan gebruikelijk wordt deze stijging niet gecompenseerd via een verlaging van de Aof-premie, meldt SD Worx. Op een modaal salaris kost die dubbele stijging een werkgever circa €265 per werknemer per jaar extra.

€50 miljard in de pot, maar je werkgever zegt dat twee jaar doorbetalen bij ziekte te duur is.

De premiestijging is deels bedoeld voor iets wat niets met arbeidsongeschiktheid te maken heeft. Het kabinet gebruikt de Aof-premie om via de 'vrijheidsbijdrage' extra geld op te halen voor defensie. De opbrengst voor werkgevers bedraagt €1,5 miljard in 2027, structureel €1,7 miljard per jaar vanaf 2028. Nederland wil naar 3,5 procent van het bbp aan defensie-uitgaven in 2035.

De Tweede Kamer wees deze aanpak af met twee aangenomen moties. Het geld uit het fonds moest uitsluitend naar betere arbeidsongeschiktheidsregelingen, vond de Kamer. Toch boekte het kabinet de Vrijheidsbijdrage in bij de Miljoenennota 2027, via een route die de Tweede Kamer twee keer afwees, meldt KasLek. Critici, waaronder werkgeversorganisaties en accountantsverenigingen, spreken van een 'spookbelasting'.

Het vermogensoverschot van het Aof loopt op van €45 miljard eind 2026 naar ruim €50 miljard eind 2027. Volgens AWVN stijgen de Aof-tarieven in 2027 niet alleen door het toegenomen aantal uitkeringen, maar vooral door de maatregelen in het coalitieakkoord.

Inmiddels hebben meer dan 2.500 bedrijven zich aangesloten bij een massaclaim. Die stelt dat werkgevers tussen 2019 en 2024 zo'n €26 miljard te veel hebben afgedragen aan het fonds.

Als werknemer zie je de Aof- en Whk-premie niet op je loonstrook: je werkgever draagt ze af. Maar je voelt ze indirect. Iedere euro die naar premies gaat, is een euro minder voor loonsverhoging of extra collega's. Over wat Prinsjesdag wél voor je WIA-uitkering betekent, schreven we eerder in "Prinsjesdag beschermt je WIA-uitkering, maar over je ziekengeld is nog niets besloten". De kosten van kortere loondoorbetaling belichtten we in "Korter ziekengeld klinkt logisch, maar kost de hardwerkende belastingbetaler €4,6 miljard extra".

De werknemer betaalt de Aof-premie niet zelf, maar krijgt de rekening alsnog: in de loonsverhoging die uitblijft, of de werkgever die zegt dat twee jaar doorbetalen niet meer op te brengen is.

Bronnen: AWVN · KasLek · SD Worx · Rendement.nl · Massaal Bezwaar