Nederlandse militairen oefenen vanaf vandaag in Polen voor een troepenmacht in Oekraïne, maar hoeveel het er zijn en wat het kost, hoort de Kamer niet
Samenleving
Vanaf vandaag oefenen Nederlandse militairen in het zuidoosten van Polen voor een Europese troepenmacht die na een staakt-het-vuren naar Oekraïne kan gaan. Hoeveel militairen het zijn, welke eenheden meegaan en wat het kost, staat niet in de brief die de Tweede Kamer erover kreeg.
Het kabinet hoefde de Kamer daar formeel ook niets over te vertellen. Het gaat namelijk om een oefening en niet om een missie.
2.800 militairen, op 100 kilometer van de grens
De oefening heet Koalicja, Pools voor 'coalitie', en loopt van 9 tot en met 22 november. Groot-Brittannië en Frankrijk leiden haar. Volgens Kyiv Post doen ongeveer 2.800 militairen uit 11 landen mee. De hoofdoefening is bij Nowa Dęba, zo'n 100 kilometer van de Oekraïense grens. Frankrijk stuurt de meeste militairen, 1.100, en het Verenigd Koninkrijk 300, meldt NieuwRechts. Volgens de Poolse krant Rzeczpospolita doen daarnaast nog ongeveer 2.000 Poolse militairen mee.
De landen oefenen hoe ze materieel over de grens brengen, hoe ze onder één commando werken en hoe ze een multinationale troepenmacht bevoorraad houden. Persbureau AFP schrijft dat er waarschijnlijk alleen licht materieel naar Polen gaat, zoals drones voor oefeningen tegen drones en voor zelfverdediging. Tanks komen er volgens AFP niet. De VS doen niet mee.
Tien of elf landen?
Het Britse ministerie van Defensie noemt elf deelnemers:
- Verenigd Koninkrijk en Frankrijk (leiding)
- België, Duitsland, Estland, Litouwen en Nederland
- Polen, Spanje en Zweden
- Turkije
Sommige media noemen tien landen. Dat komt door Turkije: Turkse militairen doen niet mee aan het deel op land in Polen. Turkije oefent wel op zee bij Istanbul, waar het mijnenruiming test zodat koopvaardijschepen weer veilig naar Oekraïense havens kunnen varen.
Polen levert het oefenterrein, maar geen soldaten voor Oekraïne
Polen speelt in de oefening dezelfde rol die het ook na een staakt-het-vuren wil hebben. Het Poolse ministerie van Defensie zegt dat Warschau de doorvoer van bondgenoten over Pools grondgebied wil regelen, maar zelf geen militairen naar Oekraïne stuurt. Dat meldde Kyiv Post. Polen is volgens die krant ook als gastland gekozen omdat veel westerse hulp voor Oekraïne via Polen gaat.
Wat er in de Kamerbrief staat, en wat niet
Minister Dilan Yeşilgöz van Defensie (VVD) en minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken (CDA) schreven de Kamer op 3 november dat Nederland "op korte termijn" meedoet en dat de Nederlandse bijdrage in Polen plaatsvindt. Hoeveel militairen er gaan, welke eenheden en wat het kost, staat niet in de brief. Daar wees De Dagelijkse Standaard op.
Bij de brief zat een beslisnota van Defensie van 23 oktober. Volgens NieuwRechts staat daarin dat de Kamer normaal niets hoort over oefeningen, en dat er over deze oefening om redenen van vertrouwelijkheid en operationele veiligheid "beperkt openbaar" gecommuniceerd kan worden. Nederlandse deelname is volgens brief en nota nog "onder voorbehoud van politieke besluitvorming".
Hoewel Rusland vooralsnog vasthoudt aan zijn maximalistische eisen en geen bereidheid laat zien te willen stoppen met hun agressie-oorlog, is het van belang dat Nederland en Europa voorbereid zijn op een mogelijke nieuwe fase in de vredesonderhandelingen.- Minister Dilan Yeşilgöz-Zegerius (Defensie)
Waarom artikel 100 hier niet geldt
Volgens artikel 100 van de Grondwet moet het kabinet de Kamer vooraf informeren als het militairen op een missie in het buitenland stuurt. De Kamer kan een missie daarmee niet formeel tegenhouden. In de nota schrijven de ambtenaren: „Deze oefening valt niet onder het artikel 100 toetsingskader”. Het kabinet noemt de oefening geen inzet. Er is volgens het kabinet „geen sprake van daadwerkelijke activatie” van de troepenmacht.
Een echte uitzending valt wel onder artikel 100. In een eerdere Kamerbrief van dit jaar schreven dezelfde ministers dat er politieke besluitvorming en meer informatie voor de Kamer volgt als de inzet dichtbij komt. In het Verenigd Koninkrijk heeft de regering beloofd dat het parlement eerst stemt voordat Britse militairen naar de geplande steunpunten in Oekraïne gaan.
Bekend: €3 miljard voor 2027
Wat wel bekend is, zijn de bedragen voor Oekraïne in het algemeen. Het kabinet heeft in de begroting €3 miljard gereserveerd voor militaire steun aan Oekraïne in 2027. Dat geld is voor materieel, training en het delen van kennis. Volgens een analyse van PwC komt de totale militaire steun in 2027 op €3,1 miljard als je eerdere toezeggingen meetelt. Of de Nederlandse deelname aan Koalicja uit dit potje wordt betaald, staat nergens.
Ook hoe groot de echte troepenmacht wordt, is nog niet duidelijk. Groot-Brittannië en Frankrijk zeiden eerder dit jaar dat ze elk ongeveer 5.000 militairen willen leveren. Een Nederlands aantal is nooit genoemd.
Deze vragen zijn nog open
- Hoeveel Nederlandse militairen zijn er in Polen?
- Welke eenheden en welk materieel gaan mee?
- Wat kost de deelname en uit welk budget komt het geld?
- Hoe groot wordt de Nederlandse bijdrage als de troepenmacht echt naar Oekraïne gaat?
- Wanneer krijgt de Kamer een artikel 100-brief?
De oefening begint net nu Oekraïne en Rusland opnieuw gaan praten in Abu Dhabi. WEL schreef daar eerder over in „Minister meldt Europese rol bij overleg Rusland en Oekraïne”. De troepenmacht gaat pas naar Oekraïne als de gevechten stoppen en Kyiv erom vraagt. Wanneer dat is, weet niemand.
POPULAIR NIEUWS
Hoe je brood niet moet invriezen
Ik heb een pensioen van 3500 per maand. In welk prettig Europees land kan ik het beste gaan wonen
Waar je salaris het meest waard is: Koeweit wint, Nederland twaalfde
Als je deze twee foto's voor je vakantie maakt, kan je dat een hoop ellende besparen
€ 50.000 goed belegd: zo maak je een verstandige verdeling
