Naar inhoud springen

Paus Leo XIV zegt geen 'nee' tegen getrouwde priesters: 'Misschien verandert er ooit iets'

Samenleving
ANP-575967168
Wie hoopte op nieuws over getrouwde priesters, kwam op de terugvlucht uit Lima met lege handen thuis. Wie juist op een duidelijk 'nee' rekende, ook. Paus Leo XIV koos op maandag 16 november een middenweg die past bij zijn pausschap tot nu toe: eerst eenheid, dan pas hervorming.

Een vraag uit de Amazone

Het onderwerp lag voor de hand. Een dag eerder had Leo in het Peruaanse Pucallpa missionarissen en vertegenwoordigers van Amazonevolken ontmoet. Daar vertelde hij dat één apostolisch vicariaat in de regio maar 25 priesters heeft, voor een gebied zo groot als een land.
Het idee om in zulke afgelegen gebieden beproefde, getrouwde mannen tot priester te wijden, de zogenoemde viri probati, is niet nieuw. De Amazonesynode stemde er in 2019 al mee in. Paus Franciscus nam het voorstel in 2020 niet over in zijn exhortatie Querida Amazonia.

'Niet de enige oplossing'

Leo sloot het idee niet uit, maar omarmde het ook niet. Het is "niet de enige oplossing", zei hij, en het is een oplossing die "in sommige delen van de Kerk verdeeldheid kan veroorzaken", omdat het concept niet overal wordt geaccepteerd.
Hij gaf ook een tegenvoorbeeld uit zijn eigen leven. Toen hij in 1985 als missionaris naar Peru ging, werkten er in het noorden zo'n vijftien tot twintig Amerikaanse augustijnen en twee Peruaanse. Nu zijn er 35 Peruaanse augustijnen en hooguit één Amerikaan. Zijn conclusie: waar roepingen goed worden begeleid, kunnen er weer meer eigen priesters komen.

De paus verandert de leer niet

Het opvallendste was hoe Leo zijn eigen rol klein hield. "De paus verandert de leer van de Kerk niet. We moeten allemaal luisteren. De bisschoppen moeten luisteren."
Daarna kwam de zin waar voorstanders zich aan vast zullen houden: "Het kan zijn dat er in de toekomst dingen veranderen." Maar voorlopig ziet hij het als zijn taak "te helen en mensen samen te brengen".
Hij gaf ook openlijk toe dat niet iedereen dat waardeert: "Ik besef heel goed dat veel mensen het niet eens zijn met die benadering." De hele kwestie van getrouwde mannen als geestelijken noemde hij "ingewikkeld", en volgens hem kost elke verandering tijd.

Traditie: ook daar geen verschuiving

Dezelfde lijn hield hij vast tegenover de andere kant van de kerk. Gaat hij de beperkingen op de Latijnse mis van vóór het Tweede Vaticaans Concilie versoepelen? "Nee, nu niet." Franciscus legde die regels in 2021 vast in Traditionis custodes, en Leo blijft ze volgen.
Wie de oude mis wil opdragen, kan daar toestemming voor vragen. De grote meerderheid van de katholieken viert volgens de ritus van Paulus VI, en dat blijft volgens Leo zo, "voor de eenheid van de Kerk".

Geen revolutie, maar ook geen stilstand

Het patroon is duidelijk. Hervormers en traditionalisten krijgen allebei geen nieuwe regels. Wel krijgen ze dezelfde boodschap: eerst samen bepalen wat de prioriteiten zijn, dan pas verder.
Leo plaatste dat in een breder verhaal over polarisatie. Volgens hem is die niet toevallig ontstaan, maar "in veel situaties bewust aangewakkerd", mede door algoritmen. Een kerk die zelf verscheurd raakt, kan volgens die redenering moeilijk bruggen bouwen.
Voor Nederlandse katholieken, die het priestertekort al jaren kennen, betekent dat vooral geduld. De deur staat op een kier, maar deze paus duwt hem niet open.

Meer weten?

loading

Loading