Rekenkamer: nieuwe EU-meerjarenbegroting moeilijk te controleren

LUXEMBURG (ANP) - De Europese Rekenkamer (ERK) is bezorgd over de opzet van de aankomende EU-meerjarenbegroting (2028-2034) en waarschuwt voor het gevaar van nieuwe schulden. De financiële waakhond van de EU meldt die zorgen bij de presentatie van een rapport over de begroting van 2025.

Brussel wil een deel van de nieuwe EU-meerjarenbegroting op dezelfde manier uitkeren als het coronaherstelfonds. Financiering is dan niet langer gekoppeld aan kosten, maar landen krijgen het geld vooraf als ze plannen aanleveren waarmee ze EU-doelen willen behalen.

Die doelen blijven echter "te vaag" en niet goed te controleren, aldus lid van de Rekenkamer Stef Blok. Ook is het aan lidstaten zelf om de controle van de EU-uitgaves op orde te hebben. Blok ziet dit ook als een kwetsbaarheid. "Wij vinden als hoeder van fatsoenlijke besteding van belastinggeld dat we altijd moeten kunnen controleren", zei hij. "Dat zit nu niet goed in de rekening."

De Rekenkamer waarschuwt ook voor schulden. In 2027 zal de EU-schuld waarschijnlijk oplopen tot 1 biljoen euro. Alleen al de rente voor het terugbetalen van het geleende coronafonds kan oplopen tot 93 miljard euro in de periode 2028-2034. Het instituut roept daarom op tot voorzichtigheid voor het afsluiten van nieuwe leningen om verdere gaten in de begroting te voorkomen.

Er lopen momenteel stroeve onderhandelingen tussen de lidstaten over de nieuwe meerjarenbegroting. Zaterdag komt een nieuw zogeheten onderhandelingsvoorstel van het Ierse voorzitterschap op tafel. Tony Murphy, voorzitter van de ERK en eveneens Iers, hoopt dat zorgen van de Rekenkamer ook worden meegenomen. "Als de EU overstapt op een nieuw begrotingsmodel waarin financiering niet langer aan kosten is gekoppeld, moeten we leren van eerdere ervaringen."

De ERK heeft voor het zevende jaar op rij een negatief oordeel over de jaarbegroting. Het aantal fouten in de begroting is gestegen van 3,6 procent in 2024 naar 3,8 procent in 2025.

Die fouten zaten vooral bij uitbetalingen voor zogeheten achtergestelde gebieden of voor natuur en landbouw. Zo kregen Griekse boeren miljoenen euro's aan landbouwsubsidie voor schapen en geiten op Kreta die niet bestonden.