Ruim 70 procent gemeenten huisvest te weinig statushouders

DEN HAAG (ANP) - Ruim zeven op de tien gemeenten maken te weinig woonruimte vrij voor statushouders. Dat blijkt uit een analyse van het ANP van de recentste cijfers van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Minder dan een derde van de gemeenten, 98 in totaal, voldeed op 1 januari 2026 aan de taakstelling die de overheid hun oplegt.

Gemeenten hebben de wettelijke taak om mensen van wie de asielaanvraag is goedgekeurd een plek te geven om te wonen. Het aantal statushouders voor wie een woning geregeld moet worden, is afhankelijk van hoeveel mensen er in een gemeente wonen. De rijksoverheid komt elk halfjaar met nieuwe aantallen.

Op 1 januari 2025 haalden nog minder gemeenten de doelstelling. Toen regelde 85 procent te weinig huizen voor statushouders. Begin 2023 lukte het een meerderheid van de gemeenten nog wel om aan de taakstelling te voldoen, iets minder dan een derde haalde het toen niet.

Voorlopers

Van de 342 gaven 244 gemeenten het afgelopen jaar niet voldoende statushouders een huis. In Drenthe lukte dit relatief het minst: slechts 1 van de 12 gemeenten voldoet aan de eis. Hierna volgen Noord-Holland en Noord-Brabant. Daar voldeed minder dan een kwart van de gemeenten aan de taakstelling. In Overijssel voldoen relatief de meeste gemeenten aan de wettelijke taak: 44 procent lukte dit.

Er zijn ook gemeenten die voorlopen op de eis van het Rijk. In Den Bosch is deze voorsprong het grootst. Hier kregen, boven op de eis van 58 mensen, nog eens 57 statushouders een woonplek. In totaal lopen 82 gemeenten voor op de taakstelling, 16 gemeenten haalden het precies.

Volgens de recentste cijfers van het COA wachtten op 5 januari 2026 nog 18.420 statushouders in een azc-locatie op een woning. De asielopvang is overvol; er wordt al tijden uitgeweken naar dure, minder geschikte noodopvanglocaties. In februari wilde toenmalig asielminister Marjolein Faber gemeenten tienduizenden euro's betalen voor elke woonruimte die ze een statushouder bieden, om zo ruimte te maken in de asielopvang. Tegelijkertijd wil het kabinet gemeenten niet meer verplichten om statushouders te huisvesten. Daar staat huidig demissionair minister Mona Keijzer, die momenteel zowel over huisvesting als asielopvang gaat, nog achter.