Studie onder 800.000 werknemers: niet werkdruk, maar déze fout maakt je het meest gestrest

Je agenda zit niet vol. Er zijn geen krankzinnige deadlines. En toch klap je aan het einde van de werkdag op de bank neer alsof je een marathon hebt gelopen.

Volgens nieuw onderzoek is de grootste oorzaak van werkstress verrassend genoeg niet een te hoge werkdruk, maar iets veel subtielers: niet precies weten wat er van je wordt verwacht.

Wetenschappers bekeken 515 onderzoeken onder in totaal 800.000 werknemers en kwamen tot een opvallende conclusie: rol-onduidelijkheid veroorzaakt meer stress dan te veel werk of tegenstrijdige opdrachten.

Het probleem zit volgens onderzoekers niet in de hoeveelheid taken, maar in de mentale energie die verloren gaat aan vragen als:

- Wat is nu eigenlijk mijn prioriteit?

- Wanneer doe ik het goed?

- Waar eindigt mijn verantwoordelijkheid?

- Wie neemt uiteindelijk de beslissing?

Als die antwoorden ontbreken, blijft je brein actief zoeken naar houvast. En juist die voortdurende onzekerheid kost energie.

Het gevolg: meer stress, grotere kans op burn-out, lagere prestaties en vaker de gedachte om ander werk te zoeken.

Dat rol-onduidelijkheid stress oplevert, is niet nieuw. Maar onderzoekers denken dat het probleem groter wordt.

Deels komt dat door de nasleep van hybride werken. Veel organisaties hebben nog altijd geen vaste gewoontes ontwikkeld rond bereikbaarheid, samenwerking en verantwoordelijkheden.

Daar komt iets anders bij: AI.

Nieuwe technologie neemt taken over of verandert functies sneller dan organisaties hun functieprofielen aanpassen. Medewerkers krijgen extra verantwoordelijkheden of verliezen onderdelen van hun werk zonder dat iemand expliciet benoemt wat dat betekent.

Ook reorganisaties versterken dat effect: functies schuiven op, verwachtingen veranderen — maar de uitleg blijft vaak achter.

De onderzoekers zeggen dat stress verminderen niet per se begint met minder werk, maar met meer helderheid.

Volgens hen moeten werknemers in ieder geval antwoord krijgen op drie vragen:

1. Hoe ziet succes eruit?

2. Welke beslissingen mag ik zelfstandig nemen?

3. Hoe veranderen prioriteiten als omstandigheden veranderen?

Dat klinkt klein, maar het effect kan groot zijn: zodra mensen weten waar ze aan toe zijn, ervaren ze meer controle — en daalt de stress.

Misschien is de vraag na een zware werkdag dus niet: “Had ik te veel te doen?”

Maar: “Wist ik eigenlijk wel wat ik moest doen?”