Stress in de vroege kindertijd laat diepe sporen na: de hersen-darm-as uitgelegd

Wat je als baby meemaakt, kan je jaren later nog letterlijk in je buik voelen. Nieuw onderzoek laat zien dat stress tijdens de zwangerschap of vroege kindertijd kan leiden tot blijvende darmproblemen.

Volgens wetenschappers heeft die vroege stress invloed op de communicatie tussen je hersenen en je darmen. De zogeheten hersen-darm-as is een soort snelweg die dag en nacht actief is. Gaat daar iets mis, dan kun je later last krijgen van buikpijn, verstopping of juist diarree.

Onderzoeker Kara Margolis van de NYU Pain Research Center legt uit hoe dat werkt. “Als de hersenen worden beïnvloed, heeft dat vrijwel altijd gevolgen voor de darmen. Die twee systemen staan 24 uur per dag met elkaar in verbinding.”

De onderzoekers wilden precies begrijpen hoe die verstoring ontstaat. “Er waren al aanwijzingen dat vroege stress samenhangt met darmproblemen, maar wij wilden echt ontrafelen wat er mechanisch gebeurt in die hersen-darm-as.”

In experimenten met muizen werden jonge dieren tijdelijk van hun moeder gescheiden, een model voor vroege stress. Maanden later, vergelijkbaar met jongvolwassen leeftijd, bleken deze muizen angstiger, gevoeliger voor buikpijn en hadden ze problemen met hun spijsvertering.

Opvallend is dat de vrouwtjes vaker diarree kregen en de mannetjes juist verstopping.

De oorzaak blijkt complex. “Er lijkt geen universele behandeling voor deze aandoeningen te zijn”, zegt Margolis. “Bij verschillende klachten horen waarschijnlijk verschillende biologische routes die we apart moeten aanpakken.”

De resultaten werden bevestigd in grote studies onder kinderen. In Denemarken volgden onderzoekers meer dan 40.000 kinderen. Daaruit bleek dat kinderen van moeders met onbehandelde depressie vaker last kregen van spijsverteringsproblemen zoals misselijkheid, koliek en het prikkelbaredarmsyndroom.

“De gevolgen voor de spijsvertering van kinderen lijken nog ernstiger wanneer depressie bij de moeder onbehandeld blijft”, zegt Margolis. “Dat onderstreept hoe belangrijk het is dat zwangere vrouwen met depressie hulp krijgen.”

Een tweede studie onder bijna 12.000 Amerikaanse kinderen liet zien dat elke vorm van vroege stress – van verwaarlozing tot problemen thuis – samenhangt met meer darmklachten op latere leeftijd.

De boodschap is duidelijk: darmproblemen ontstaan niet alleen door wat je nu eet of hoe gestrest je nu bent. “Als patiënten met darmklachten bij de dokter komen, moeten we niet alleen vragen hoe het nú gaat”, zegt Margolis. “Wat iemand in zijn jeugd heeft meegemaakt, is minstens zo belangrijk.”

Je darmen hebben een geheugen en dat begint al vóór je geboorte.

Bron: Gastroenterology