'Terwijl bedrijven schreeuwen om mensen, blijven statushouders werkloos'

Drie op de vier statushouders zit jaren na aankomst in Nederland nog steeds zonder werk. Niet omdat zij niet willen, maar omdat zij vastlopen in een systeem dat hen onvoldoende op weg helpt. Dat blijkt uit recente cijfers waar minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) zich op baseert. Tegelijkertijd klinkt vanuit werkgevers, uitzenders en maatschappelijke partners al jaren dezelfde boodschap: er is ruimte op de arbeidsmarkt. Terwijl personeelstekorten oplopen, blijft een groot arbeidspotentieel onbenut. Dat wringt. Werk is immers de sleutel tot integratie, taal en zelfstandigheid. Deze mismatch vraagt geen nieuwe plannen, maar een gezamenlijke verantwoordelijkheid om belemmeringen in de keten eindelijk écht weg te nemen.

Het is positief dat de minister met startbanen inzet op meer perspectief. Werk is meer dan inkomen: het versnelt integratie en vergroot zelfredzaamheid. Maar de kern van het probleem blijft bestaan. De bereidheid om te werken is er, de toegang niet. Dat nog altijd 75% van de statushouders in de eerste jaren niet werkt, is een gemiste kans, voor mensen én voor sectoren die structureel personeel tekortkomen.

Er zijn al veel goede voorbeelden waarin nieuwkomers succesvol aan het werk zijn. Zodra zij starten, zien we gemotiveerde werknemers en tevreden werkgevers. Toch strandt het nog te vaak in goede bedoelingen. Beleid werkt alleen als werken ook écht mogelijk wordt gemaakt. Nu gebeurt vaak het tegenovergestelde: het inburgeringsproces bijvoorbeeld belemmert instroom eerder dan dat het deze versnelt.

Daar bovenop komen concrete drempels zoals beperkte mobiliteit, onvoldoende financiële prikkels en verhuizingen tussen opvanglocaties die stabiliteit ondermijnen. Dit zijn geen randzaken, maar structurele blokkades.

Als startbanen moeten werken, is een losse maatregel niet genoeg. Nodig is een integrale ketenaanpak waarin werkgevers, uitzenders, overheid en maatschappelijke partners samen verantwoordelijkheid nemen. Minder losse initiatieven, meer samenhang en continuïteit. Alleen dan benutten we het potentieel dat er al is en maken we van werk voor statushouders de norm in plaats van de uitzondering.