Veel demonstranten en oproerpolitie bij Constitutioneel Hof Polen

WARSCHAU (ANP/AFP/DPA/RTR) - Bij het Constitutioneel Hof in de Poolse hoofdstad Warschau zijn vrijdagavond groepen demonstranten samengekomen. Ook de president van het land kwam naar het hof. De oproerpolitie is aanwezig en zegt drie mensen te hebben aangehouden die probeerden het gebouw binnen te dringen. Het X-account van het hof sprak eerder op de avond van een "illegale staatsgreep" na een voorgenomen schorsing van Bogdan Święczkowski, de voorzitter van het hof.

Het schorsen van Święczkowski is volgens Politico een escalatie van de strijd die de Poolse premier Tusk voert. De pro-Europese Tusk wil de gevolgen van het beleid van de PiS-regering (2015-2023) terugdraaien en zegt de rechtspraak weer onafhankelijk te willen maken. Święczkowski werd door de voormalige nationalistische regering aangesteld. Hij zou de nieuwe regering tegenwerken en nieuwe rechters het werk onmogelijk maken. "Het herstellen van de rechtsstaat is onze plicht", schreef premier Tusk vrijdag op X.

Het Constitutioneel Hof toetst in Polen of nieuwe wetten in strijd zijn met de grondwet en heeft daardoor veel macht. Veel demonstranten bij het hof zijn aanhangers van de PiS-partij die het oneens zijn met de schorsing van Święczkowski. Ook om 03.00 uur vannacht waren er nog veel demonstranten bij het hof, meldt de Poolse nieuwssite Wiadomosci.

Patstelling

De Poolse buitenlandminister Radosław Sikorski schrijft zaterdagochtend op X dat de "patstelling rond het hof draait om het herstel van de rechtsstaat die was gepolitiseerd door de populistische regering die in 2023 de macht verloor". Sikorski stelt dat Święczkowski "herhaaldelijk de wet overtrad" en "politiek gevoelige zaken" aan bepaalde rechters gaf.

De Poolse president Karol Nawrocki, die onderweg was naar Senegal, maakte rechtsomkeert en betrad het Constitutioneel Hof even na 01.00 uur, volgens Poolse media. "Op zo'n moment moet de president in Polen zijn", schreef hij over de beslissing om zijn reis af te breken op X. De rechtsconservatieve Nawrocki is een rivaal van Tusk.

'Bananenrepubliek'

De kabinetschef van Nawrocki, Paweł Szefernaker, meldde vannacht op X dat Tusk "zo snel mogelijk politiek en juridisch ter verantwoording moet worden geroepen". Hij voegde daaraan toe: "Polen is en blijft een serieus land. Het zal geen bananenrepubliek worden."

De Poolse ambassadeurs in Roemenië en China hebben hun ontslag aangeboden vanwege de ontwikkelingen.