Wetenschappers zien 'magere jaren' voor klimaatbeleid

DEN HAAG (ANP) - Het zijn moeilijke tijden om op klimaatgebied iets voor elkaar te krijgen, zeggen klimaatwetenschappers van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) enkele dagen voor de VN-klimaattop in Antalya, COP31. "Na het Klimaatakkoord van Parijs was er heel veel enthousiasme. Nu is er veel geopolitieke tegenwind en is het lastiger om vooruitgang te boeken", zegt onderzoeker Detlef van Vuuren. Zijn collega Michel den Elzen concludeert dat het "magere jaren" zijn.

"Dit wordt niet de belangrijkste COP ooit", zegt Van Vuuren over de 31e Conference of the Parties die maandag begint. "Het zal vooral gaan over implementatie. Toch lijkt het me goed dat landen daarover spreken." Want juist aan uitvoering ontbreekt het vaak, laat ook zijn eigen onderzoek zien.

Landen hebben in Parijs afgesproken te streven naar minder dan 1,5 graden opwarming, maar dat is niet meer haalbaar. Van Vuuren en zijn collega-onderzoekers hebben berekend hoeveel broeikasgassen de mensheid daarvoor nog mag uitstoten. Ze kwamen uit op 130 gigaton CO2 aan het begin van dit jaar, terwijl de jaarlijkse uitstoot zo'n 40 gigaton bedraagt. "Er is nu dus nog zo'n 90 gigaton over, genoeg voor een jaar of twee."

Hernieuwbare energie

Een andere tegenslag was het vertrek van de VS. Toch zien de onderzoekers ook positieve punten. "De groei van hernieuwbare energie gaat veel sneller dan verwacht", zegt Den Elzen. Daarbij stijgt de CO2-uitstoot van China amper nog en is de hoop dat daar binnenkort een voorzichtige daling wordt ingezet. Van Vuuren wijst erop dat het somberste scenario van klimaatpanel IPCC al overboord is.

Dat dit jaar geen grote doorbraken worden verwacht, heeft niet alleen te maken met spanningen tussen landen, maar ook met de cyclus van de diplomatie. Zo draaide de top in Dubai drie jaar geleden vooral om de vraag hoe het ervoor stond met mitigatie, het dichtdraaien van de CO2-kraan. Voor het eerst werd toen in de slotverklaring erkend dat "een transitie weg van fossiele brandstoffen" nodig is.

Elektrificatie

Zo'n duidelijk hoofdonderwerp heeft COP31 niet. De vraag hoe de wereld van olie, gas en kolen af kan komen zal zeker aan de orde komen, maar harde afspraken daarover lijken niet haalbaar. Voorzitter Turkije heeft het daarom liever over elektrificatie. Voor ontwikkelingslanden blijft ook klimaatfinanciering een cruciaal thema.

Op de conferentie begint ook een nieuwe ronde waarin de balans van het wereldwijde klimaatbeleid wordt opgemaakt. De uitkomsten daarvan worden over twee jaar besproken, op COP33.