Wie geen warmtepomp kan betalen, betaalt straks dubbel: zo stijgt jouw energierekening naar 2050

Stel, je woont in een rijtjeshuis uit de jaren zeventig met een cv-ketel en geen spaargeld voor verduurzaming. Wat gebeurt er met jouw energierekening als het beleid niet verandert? Een nieuw rapport rekent voor het eerst door tot 2050. De uitkomst is ontnuchterend: voor kleine huishoudens kunnen de energiekosten verdubbelen, van €1.400 naar €2.800 per jaar.

Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de provincie Zuid-Holland, werkgeversorganisatie VNO-NCW, het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (NPRES) en Stichting Warmtenetwerk, meldt het Reformatorisch Dagblad op basis van ANP-berichtgeving. Eerdere onderzoeken lieten al zien dat de energierekening tot 2030 stijgt. Dit rapport kijkt verder vooruit, naar 2040 en 2050, en laat zien dat de stijging doorzet.

De rekening loopt op van twee kanten. Netbeheerders moeten miljarden euro's investeren om het elektriciteitsnet uit te breiden, wat leidt tot hogere tarieven. In Nederland betalen vooral kleinverbruikers, zoals huishoudens en mkb-bedrijven, de netkosten. Tegelijkertijd gaan ook de netwerkkosten voor een gasaansluiting sterk omhoog: steeds meer huizen en bedrijven stappen af van gas en de netkosten moeten door minder gebruikers worden opgebracht. Over dat spiraaleffect bij het gasnet schreven we eerder.

Een gemiddeld huishouden betaalt in 2050 zo'n €4.400 per jaar aan energiekosten, ruim €2.000 meer dan nu. Voor mkb-bedrijven loopt de rekening op van €118.000 naar €215.000 per jaar.

Wie geen geld heeft voor een warmtepomp, zonnepanelen en een batterijopslag, kan te maken krijgen met een verdubbeling van de energierekening. Er is ook een lichtpunt: tegenover de stijgende netkosten staat dat de elektriciteitsprijs, los van de nettarieven, in de toekomst waarschijnlijk lager wordt. Maar die daling weegt niet op tegen de stijgende netkosten. Huishoudens met een warmtepomp zijn relatief beter uit dan huishoudens die gas blijven gebruiken. Het probleem: niet iedereen kan die investering doen. Voor huurders kan verduurzaming afhangen van de verhuurder, en de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet kan een overstap naar elektrische oplossingen bemoeilijken.

De stijgende energiekosten zijn 'een tikkende sociale tijdbom', zegt gedeputeerde Arno Bonte van Zuid-Holland. De overheid moet volgens Bonte ingrijpen om te voorkomen dat bepaalde groepen in financiële problemen komen. De Tweede Kamer debatteert donderdag met minister Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei, D66) over de energiekosten voor huishoudens. Het commissiedebat vindt plaats op donderdag 24 september van 10.00 tot 14.00 uur.

De opdrachtgevers van het onderzoek dragen ook beleidsopties aan. Zo kunnen overheden inzetten op het sneller isoleren van huizen voor iedereen. Daarnaast kan vraag en aanbod van energie bij elkaar worden gebracht, zodat het net minder wordt belast en er minder dure investeringen nodig zijn. Ook kan worden gekeken naar de manier waarop de nettarieven worden betaald, bijvoorbeeld door ze via de inkomstenbelasting te laten lopen.

Bronnen: Reformatorisch Dagblad (ANP) · Provincie Zuid-Holland · Tweede Kamer