Onderzoek Klöpping: groot deel opiniestukken in kranten door AI geschreven

Zeker 49 opiniestukken die de afgelopen maand in een aantal grote Nederlandse dagbladen verschenen, zijn volledig door AI geschreven. Dat meldt het nieuwsplatform AI Report van techjournalist Alexander Klöpping op basis van eigen onderzoek. Het gaat om een vijfde van het aantal opiniestukken dat is onderzocht.

Ingestuurde opiniebijdragen die tussen 27 juli en 27 augustus verschenen in NRC, Trouw, de Volkskrant, Het Parool en het FD zijn meegenomen. Dat waren er in totaal 252, waarvan dus 49 door AI gegenereerd en 57 deels door AI gegenereerd.

Bij de Volkskrant ging het om ruim een kwart van de opiniestukken die door AI zijn geschreven. Tegen AI Report zegt hoofdredacteur Pieter Klok verrast te zijn dat kunstmatige intelligentie "op zo'n grote schaal wordt ingezet". Volgens hem wordt aan elke auteur gemaild dat "AI bij het schrijven van een ingezonden artikel niet is toegestaan, hooguit als spellingchecker". Ook laat Klok weten dat hij de inzet van AI bij het schrijven "ongewenst" vindt. "We beraden ons hoe we dit in de toekomst kunnen voorkomen."

Hoofdredacteur Perry Feenstra van het FD laat aan AI Report weten dat de cijfers "een ongemakkelijk gevoel" geven. Maar hij vindt het ook weer geen groot probleem, omdat de redactie ook nog naar de teksten kijkt. "Mensen met een waardevolle bijdrage aan het maatschappelijk debat, die de vaardigheid tot schrijven ontberen, staan wellicht niet langer per definitie aan de zijlijn", stelt hij daarnaast.

Het Parool vindt het niet goed dat AI wordt gebruikt voor tekstcreatie en Trouw staat alleen tekstcorrectie en vertaling toe, laten ze aan AI Report weten. Inzenders van de opiniestukken geven volgens het nieuwsplatform toe dat ze AI hebben gebruikt, maar vooral om hun eigen "ideeën, ervaringen en argumenten" strakker op te schrijven. In NRC zijn geen volledige AI-stukken gevonden.

AI Report gaf voor het onderzoek het AI-model Claude Fable de opdracht om met software Pangram opiniestukken te scannen. Die tool herkent of teksten met kunstmatige intelligentie zijn geschreven. Voor het onderzoek werden ter controle ook opiniestukken onderzocht van vóór de komst van ChatGPT in 2022. Daarin werden dan ook geen AI-teksten herkend.