Geraspte wortels, skyr, plantaardige drinks: wanneer gezond eten ultrabewerkt blijkt
Voedsel & Kokendinsdag, 07 april 2026 om 19:04
Skyr met rode vruchten, amandelmelk, geraspte wortels met citroen: het zijn precies de producten waarmee supermarkten ons een gezond gevoel geven, met kreten als “rijk aan eiwit”, “suikervrij” of “zonder conserveermiddelen”. Toch worden ze door Foodwatch ingedeeld als ultrabewerkt, omdat er ingrediënten in zitten die geen enkele thuiskok in de kast heeft: verdikkingsmiddelen, textuurverbeteraars, conserveermiddelen en andere additieven die structuur, kleur en smaak moeten nabootsen.
Op basis van de NOVA-classificatie, die de mate van verwerking van producten in kaart brengt, wijst de organisatie tien alledaagse producten aan, waaronder Alpro’s geroosterde amandeldrink, geraspte wortelen met citroensap van Carrefour, tonijn met citroen, knapperige muesli en Yoplait Skyr met rode vruchten. Ze ogen eenvoudig, maar zijn volgens Foodwatch “sterk bewerkt” door de opeenstapeling van industriële processen en cosmetische additieven.
Gezondheidslogo’s vs. ultrabewerkt risico
De spanning zit precies daar: producten die hoog scoren op eiwit of vezels en soms een keurig Nutri-scoreprofiel hebben, vallen tegelijk in de categorie ultrabewerkt. Onderzoekers koppelen een hoge inname van ultrabewerkte voeding inmiddels aan een verhoogd risico op chronische ziekten, waaronder hart- en vaatziekten, type 2-diabetes, obesitas en bepaalde vormen van kanker. In Frankrijk is naar schatting een aanzienlijk deel van de dagelijkse calorie-inname afkomstig uit dit soort producten; in sommige markten gaat het al richting 60 procent van het aanbod.
Fabrikanten slaan terug. Danone, producent van Alpro, benadrukt dat er geen universele definitie van “ultrabewerkt” bestaat en dat je een product in zijn geheel moet beoordelen op voedingsprofiel. Yoplait kondigt ondertussen aan dat het twee additieven schrapt uit zijn Skyr-receptuur, terwijl Carrefour onderzoekt of het xanthaangom uit zijn geraspte-wortellijn kan vervangen.
Foodwatch wil nieuw waarschuwingslabel
Foodwatch vindt dat niet genoeg en vraagt de overheid om een verplicht en helder etiket dat direct aangeeft of een product ultrabewerkt is. In de praktijk zijn deze “grensgevallen” nu nauwelijks te herkennen in het schap: de consument ziet gezondheidsclaims, maar niet de lange lijst industriële hulpstoffen erachter.
Daarmee schuift de discussie op van vet, suiker en zout naar een bredere vraag: hoeveel industrie in ons eten vinden we nog acceptabel, zelfs als het er gezond uitziet? De strijd om dat label op de voorkant van de verpakking is in feite een strijd om vertrouwen – tussen fabrikanten die hun recepten stap voor stap bijstellen, en waakhonden die vinden dat de consument eindelijk het hele verhaal verdient.
Ultrabewerkt in cijfers
Volgens Foodwatch en analyses op basis van Open Food Facts is inmiddels een groot deel van het supermarktaanbod ultrabewerkt; in sommige schattingen gaat het om rond de 60 procent van de verpakte producten. Epidemiologische cohorten, zoals NutriNet-Santé, brengen een hogere consumptie van ultrabewerkte voeding in verband met een verhoogd risico op kanker, hart- en vaatziekten, obesitas en sterfte. De NOVA-classificatie – wereldwijd gebruikt in onderzoek – onderscheidt vier groepen, waarbij “ultra-processed” staat voor industriële formuleringen met meerdere verwerkingsstappen en cosmetische additieven.
POPULAIR NIEUWS
Hij is een (half)seniele aftakelende oude man: waarom zwijgt de Amerikaanse pers over Trumps geestelijke aftakeling?
Dit is de leeftijd waarop je geluksniveau de bodem raakt (en wat je eraan kunt doen)
Kunnen WA, Maxima en Jetten nog naar Trump? Nee toch?
VS vallen Iraans olie-eiland Kharg aan
Stop de breinrot! Zo blijf je scherp in een geestuitputtende wereld
Tatoeages hebben effecten op je immuunsysteem die we nu pas beginnen te begrijpen
Loading