Je wordt wakker en overziet je leven: je baan, je relatie, je dagelijkse routines; en denkt ineens: is dit het nou? Er is niet echt iets ergs aan de hand, geen echte crisis. Eerder een sluipend gevoel, een langzame realisatie dat je vertrouwde leventje niet meer bij je past.
Goed nieuws: dat is volkomen normaal. Onderzoekers David Blanchflower en Andrew Oswald analyseerden wereldwijd data en ontdekten dat
geluk vaak een U-vorm volgt. Met het dieptepunt ergens in de middelbare
leeftijd, meestal begin tot midden veertig.
Oude beloftes werken niet meer
Dat betekent dus niet dat je faalt. “Het betekent dat je op het punt bent aangekomen waarop oude beloftes niet meer werken”, leggen de onderzoekers uit.
Als je jong bent, voelt alles nog mogelijk. Die baan, die liefde, dat stabiele leven. En dan zou je je ‘af’ moeten voelen. Maar eenmaal daar verandert het perspectief. De toekomst is geen open veld meer, maar voelt ineens als sleur. En dat besef kan hard aankomen.
Middle Passage
Wat moet je doen als je daarin zit? In elk geval niet harder je best doen. Volgens psycholoog James Hollis is dit geen productiviteitsprobleem. Hij noemt het de middle passage: een fase waarin oude overtuigingen hun grip verliezen, terwijl nieuwe nog ontbreken. “Dat gat voelt ongemakkelijk, maar dat is precies de bedoeling.”
Een tweede stap: wees eerlijk over je verwachtingen. Veel ontevredenheid komt voort uit de vergelijking tussen waar je bent en waar je dacht te zijn. En ja, zelfs als je spreekwoordelijk alles goed hebt gedaan, kan dat verschil pijnlijk zijn. Status, geld en mijlpalen blijken maar beperkt geluk te leveren.
Doelloze activiteiten
Misschien nog belangrijker: laat het idee los dat alles ergens toe moet leiden. Filosoof Kieran Setiya liep hier zelf tegenaan en vond juist rust in doelloze activiteiten. “Niet alles hoeft vooruitgang te zijn”, is de les.
En tot slot: maak je wereld kleiner en denk niet verder dan je neus lang is. Geen tienjarenplan, maar één goed gesprek. Een uur bezig zijn zonder te optimaliseren. Een keuze maken zonder druk.
Want hoe permanent het ook voelt: dat is het niet. Dit soort fases zijn geen eindpunt, maar een overgang. Het is een ongemakkelijk gevoel, maar ook een teken dat er iets aan het verschuiven is. Zelfs als je nog niet weet wat.