'Peuters en kleuters vertonen afwijkend gedrag door schermgebruik'

Peuters en kleuters die apathisch voor zich uit staren, druk gedrag vertonen of moeite hebben met praten en contact maken: het lijkt steeds vaker voor te komen. Medewerkers in de kinderopvang en het kleuteronderwijs slaan alarm. Volgens onderzoeker Betsy van de Grift is er een duidelijke oorzaak aan te wijzen: te veel schermtijd.

Apathisch gedrag, autistische trekken, hyperactiviteit en ontwikkelingsachterstanden. Het zijn signalen die pedagogisch medewerkers en leerkrachten de laatste tijd vaker zien. "In zowel de kinderopvang als het kleuteronderwijs zien ze dat het gedrag van veel kinderen verandert", zegt Van de Grift tegen RTL Nieuws.

Wat opvalt, is dat professionals het gedrag niet goed kunnen plaatsen. "Ze omschrijven het als moeilijk gedrag, moeilijkere kinderen, kinderen die opvallen door negatief gedrag. Waar ze peuters en kleuters normaal gesproken van haver tot gort kennen, zien ze nu een patroon dat ze niet herkennen en waarvan ze niet weten wat ze ermee aanmoeten."

Van de Grift dook in internationale studies en schrok van wat ze vond. "Ik heb me gefocust op kinderen van nul tot zes jaar oud. Bij die groep is de conclusie van het meeste wetenschappelijke onderzoek dat er ernstige gevolgen worden gezien van het gebruik van schermen. Daar schrok ik van." In extreme gevallen kan er zelfs blijvende schade aan het brein ontstaan.

Hoe dat werkt? "In het brein ligt een geniaal draaiboek klaar waarin precies staat wat wanneer moet gebeuren in de ontwikkeling van een kind en welke ervaringen daarvoor nodig zijn." Maar schermen verstoren dat proces. "Als je een kind achter een scherm zet, dan zet je zijn ontwikkeling uit."

Vooral taal en sociaal gedrag lijden daaronder. "Taal is iets heel complex. Het bestaat niet alleen uit woorden, maar ook uit onder meer accenten en wederkerigheid, waarbij je reageert op wat er gezegd wordt." En juist die interactie ontbreekt als een kind urenlang naar een scherm kijkt.

De gevolgen zijn breed: van slechtere motoriek tot slaapproblemen. "Een kind gaat echt een andere ontwikkeling volgen dan bij de leeftijd hoort."

Volgens Van de Grift spelen vijf factoren een rol: hoe lang en hoe vaak een kind een scherm gebruikt, wat het kijkt of doet, de leeftijd en of er een volwassene aanwezig is. Haar advies aan ouders: begin klein. "Wordt het boos als je een scherm weghaalt? Dan zit het er te veel achter."

Stoppen is niet makkelijk. "De kans is dan ook heel groot dat een kind gaat protesteren." Toch is afbouwen volgens haar noodzakelijk. Bijvoorbeeld door eerst het type schermgebruik aan te passen. "Niet meer laten kijken naar snelle filmpjes, maar een spelletje laten doen."

Helemaal zonder schermen? Dat is lastig, erkent ze. Maar voor de allerkleinsten is het wel het beste. "Dat zou ik wel adviseren, zeker nu we weten hoe schadelijk ze zijn."

Bron: RTL Nieuws