Van rugpijn tot stress: wat yoga wél doet (en niet)

zondag, 25 januari 2026 om 10:22

Wie een willekeurige yogastudio binnenloopt, krijgt al snel de indruk dat yoga overal goed voor is: van rugpijn tot depressie, van astma tot diabetes. Toch waarschuwen serieuze onderzoekers dat yoga geen wondermiddel is, maar een aanvullende therapie met duidelijke grenzen.

Uit meta-analyses blijkt dat yoga

een matig tot sterk effect heeft op chronische lage‑rugpijn; patiënten ervaren minder pijn en functioneren beter in het dagelijks leven.

Voor depressie en diabetes type 2 zijn de effecten kleiner, maar meetbaar: sommige studies laten een verbetering van stemming en een betere regulatie van de bloedsuiker zien, al is het bewijs daar nog versnipperd.

De Indiase onderzoeker Shirley Telles vat het nuchter samen: “Heilingen durch Yoga sind unwahrscheinlich … Yoga sei aber wirksam, wenn es darum gehe, Krankheiten zu bewältigen.”

De kern lijkt te zitten in stress- en emotieregulatie. Ademtechnieken in yoga activeren de nervus vagus, de “ontspanningszenuw” van het parasympathische systeem, waardoor hartslag en cortisol dalen en het lichaam overschakelt van alarm naar herstel. Dat effect laat zich niet alleen voelen bij volwassenen met burn-outklachten, maar ook bij jongeren, waar yogaprogramma’s gepaard gaan met minder angst en betere veerkracht.

Is yoga daarmee meer dan sporten plus een beetje ontspanning? Onderzoekers als Sat Bir Singh Khalsa van Harvard stellen dat juist de combinatie van houdingen, adem, ontspanning en meditatie een extra effect geeft. Tegelijk blijft de wetenschap streng: er is geen bewijs dat yoga kanker geneest of ernstige hartziekten voorkomt, en veel studies hebben methodologische zwaktes.

Yoga is dus geen esoterisch geneesritueel, maar ook niet “gewoon gymnastiek”. Het is een praktisch instrument om beter met stress, pijn en jezelf om te gaan – zolang je de beloften nuchter houdt en het liefst combineert met reguliere zorg.