Waarom zijn mannen gemiddeld langer dan vrouwen?

Mannen zijn gemiddeld langer dan vrouwen door een samenspel van erfelijke aanleg, hormonen en verschillen in de puberteit. Het gaat nadrukkelijk om gemiddelden: individuele vrouwen kunnen langer zijn dan individuele mannen.

Meisjes komen gemiddeld eerder in de puberteit dan jongens. De groeispurt begint daardoor eerder, maar de groeischijven in de lange botten sluiten ook eerder. Na het sluiten van die groeischijven is verdere lengtegroei vrijwel niet meer mogelijk.

Jongens beginnen gemiddeld later aan de puberteit en kunnen daardoor langer doorgroeien. In die periode spelen androgenen, waaronder testosteron, een belangrijke rol bij de ontwikkeling van botten en spieren. Oestrogenen dragen bij meisjes mede bij aan het eerder sluiten van de groeischijven.

Lichaamslengte is voor een groot deel erfelijk bepaald. Veel genen beïnvloeden onder meer botgroei, hormoonhuishouding en de timing van de puberteit. Die genetische aanleg werkt samen met omgevingsfactoren, zoals voeding, gezondheid en leefomstandigheden.

Wetenschappers denken dat seksuele selectie en fysieke competitie in de menselijke evolutie mogelijk hebben bijgedragen aan het gemiddelde lengteverschil tussen mannen en vrouwen. Grotere lichaamsomvang kan mannen in sommige historische omstandigheden voordeel hebben gegeven bij onderlinge competitie of partnerkeuze. Dit is echter geen verklaring die voor alle samenlevingen, perioden en individuele mensen hetzelfde opgaat.

Wie voldoende gezonde voeding krijgt, weinig ernstige infecties doormaakt en toegang heeft tot goede zorg, heeft meer kans om zijn of haar genetische lengtepotentieel te bereiken. In welvarende landen zijn mensen daarom gemiddeld langer geworden. De mate waarin jongens en meisjes van verbeterde omstandigheden profiteren, kan verschillen.

Nederland behoort tot de landen met de langste bevolking. Volgens Radboudumc zijn Nederlandse mannen gemiddeld ongeveer 184 centimeter lang en vrouwen ongeveer 170,6 centimeter. Het gemiddelde verschil is dus circa 13 tot 14 centimeter.

Dat mannen gemiddeld langer zijn, komt vooral doordat zij gemiddeld later in de puberteit komen en daardoor langer kunnen doorgroeien. Genen, hormonen, voeding, gezondheid en evolutionaire processen bepalen samen hoe groot dat verschil in een bevolking uiteindelijk is.