Baarmoederhalskanker
Wat is baarmoederhalskanker?
Baarmoederhalskanker (cervixcarcinoom) is een vorm van kanker die ontstaat in de cellen van de baarmoederhals, het onderste deel van de baarmoeder dat uitmondt in de vagina. De meest voorkomende oorzaak is een aanhoudende infectie met het humaan papillomavirus (HPV). Vroege opsporing via het bevolkingsonderzoek vergroot de kans op genezing aanzienlijk.
Symptomen
- Abnormaal vaginaal bloedverlies (tussen menstruaties, na seks of na de overgang)
- Ongewone vaginale afscheiding
- Pijn tijdens of na het vrijen
- Pijn in de onderbuik of onderrug
Let op: in een vroeg stadium geeft baarmoederhalskanker vaak geen klachten. Regelmatige screening is daarom belangrijk.
Oorzaken en risicofactoren
- Persisterende HPV-infectie (met name typen 16 en 18)
- Roken
- Vroeg beginnen met seksuele activiteit of meerdere sekspartners (verhoogde kans op HPV)
- Verminderde afweer (bijv. door medicatie of HIV)
- Langdurig gebruik van de anticonceptiepil (lichte risicotoename)
- Geen of onvolledige HPV-vaccinatie
Diagnose en opsporing
- Bevolkingsonderzoek ( uitstrijkje/Pap-test en/of HPV-test)
- Colposcopie met biopsie bij afwijkende uitslagen
- Beeldvorming (MRI, CT, PET-CT) voor stadiëring
Behandeling
De behandeling hangt af van het stadium, de wens om vruchtbaarheid te behouden en de algehele gezondheid.
- Voorstadia (CIN): controle, lisexcisie (LLETZ) of conisatie
- Vroeg stadium: conisatie, trachelectomie (vruchtbaarheidssparend), of hysterectomie; soms aanvullende bestraling
- Gevorderd stadium: chemoradiatie (combinatie van bestraling en chemotherapie)
- Uitgezaaide ziekte: systemische therapie (chemotherapie, doelgerichte therapie, immunotherapie), palliatieve zorg
- Revalidatie en nazorg: begeleiding bij seksualiteit, fertiliteit, menopauze en psychosociale steun
Preventie
- HPV-vaccinatie: biedt sterke bescherming tegen de meest risicovolle HPV-typen
- Veilig vrijen: condoomgebruik vermindert overdracht
- Stoppen met roken
- Deelname aan het bevolkingsonderzoek volgens schema
Wanneer naar de arts?
Maak een afspraak bij onverklaarbaar bloedverlies, aanhoudende klachten of bij een afwijkende uitslag van het bevolkingsonderzoek. Bij acute hevige bloedingen of ernstige pijn: neem direct contact op.
Veelgestelde vragen
- Is baarmoederhalskanker erfelijk? Meestal niet. Het is voornamelijk HPV-gerelateerd.
- Kan ik zwanger worden na behandeling? Soms wel, vooral na vruchtbaarheidssparende ingrepen. Bespreek dit vooraf met je arts.
- Doet een uitstrijkje pijn? Het kan ongemakkelijk zijn, maar duurt kort en is doorgaans niet pijnlijk.
Zoekwoorden en gerelateerde onderwerpen
Baarmoederhalskanker, cervixcarcinoom, HPV, uitstrijkje, bevolkingsonderzoek, CIN, conisatie, LLETZ, trachelectomie, hysterectomie, chemoradiatie, HPV-vaccin, symptomen baarmoederhalskanker, behandeling baarmoederhalskanker, preventie baarmoederhalskanker.
Disclaimer
Deze informatie is algemeen en vervangt geen medisch advies. Neem bij klachten of vragen contact op met je huisarts of specialist.