Ze was een van de grappigste vrouwen op tv. De onverschrokken blondine uit Married... with Children, de scherpe sidekick in Anchorman: The Legend of Ron Burgundy, de ontroerende hoofdrolspeelster in Dead to Me. Maar in 2021 kreeg Christina Applegate een diagnose die alles veranderde: multiple sclerose.
MS vreet aan je zenuwstelsel. Het vertraagt je organen, je ademhaling, je bewegingen. “Sommige mensen hebben weinig pijn”, zegt ze in The Guardian. “Ik heb veel pijn.” Op slechte ochtenden kan ze haar arm niet ver genoeg optillen om haar telefoon te pakken. Lopen voelt als een bergbeklimming. Om de zes maanden krijgt ze infusen die haar B-cellen uitschakelen, noodzakelijk om de ziekte af te remmen, maar funest voor haar weerstand. Haar maag kan plots stilvallen, met spoedritten naar de eerste hulp tot gevolg.
Eerlijker dan ooit
Het ergst is de uitputting. Alsof je drie dagen niet hebt geslapen, zelfs na een goede nacht, vertelt de actrice. Haar wereld is gekrompen tot de grootte van een kingsize bed, met een warmtekussen als vaste metgezel. En met dat kleine leven kwam iets anders: nietsontziende eerlijkheid. “Ik ben een honesty missile”, schrijft ze in haar boek. Er is geen geduld meer voor bullshit, geen energie voor beleefde toneelstukjes.
Dat is een radicale breuk met de vrouw die altijd doorging. Tijdens de opnames van het laatste seizoen van Dead to Me moest ze met drie mensen de trap af geholpen worden, naar een rolstoel om de set te halen. Toch weigerde ze te stoppen. “Ik maak dit af.” Ze acteerde door de pijn heen en stortte daarna in.
De diagnose kwam via Zoom, op een maandagavond om zeven uur. Haar neuroloog keek verslagen. “Het spijt me.” Vervolgens liet hij haar hersenscans zien. “Hier zijn de laesies. Ongeveer dertig.” Op dat moment klikte er iets uit. Haar gevoel ging uit.
Alsof dat nog niet genoeg was, worstelde Applegate al eerder met borstkanker en een dubbele mastectomie. Toen speelde ze de supervrouw. Noemde het een zegen. “Dat ga ik nooit meer doen”, besloot ze. MS is geen vijand die je eruit snijdt. Het is een huisgenoot die niet vertrekt. “Ik zal waarschijnlijk hieraan doodgaan. Dat maakt me doodsbang.”
Staande ovatie
In januari 2024 liep ze het podium op bij de 75e Emmy Awards, leunend op de arm van Anthony Anderson. De zaal stond op. Een staande ovatie waar ze altijd van had gedroomd. Maar in haar hoofd klonk één gedachte: ze staan op omdat ik ziek ben. Niet omdat ik goed ben.
Ze maakte er een grap over, haar wapen tegen tranen. Later bleek iedereen die avond een staande ovatie te krijgen. Zij en haar dochter Sadie lagen dubbel van het lachen. “Ik dacht dat het mijn moment was, klootzakken!” Humor als reddingsboei.
Toch knaagt het. De vrouw die altijd controle had over haar lichaam, zag het veranderen door steroïden en ziekte. Gewichtstoename, een wandelstok. “Vroeger staarden mensen naar mijn borsten. Nu staren ze omdat ik dik ben. En ziek.” In Hollywood is ouder of zwaarder worden voor vrouwen nog altijd een doodzonde.
Ironisch genoeg viel ze later tientallen kilo’s af door maagproblemen. Haar benen zijn nu dunner dan ooit. En daar fluistert een oude stem: “Goed zo, dit wilde je toch?” De eetstoornis uit haar tienerjaren, toen ze verliefd was op Johnny Depp en zichzelf haatte in de spiegel, is nooit helemaal weg. “Maar ze gaat niet winnen.”
Moeder zijn
Wat blijft, is het moederschap. Vroeger danste ze elke avond met haar dochter. Nu lukt dat vaak niet meer. De stilte in huis is soms ondraaglijk. Daarom staat de tv 24 uur per dag aan. Geen zware series, maar schreeuwende realitysterren. Afleiding tegen de stem in haar hoofd die vraagt: houdt iemand echt van me?
Applegate weigert nog langer het brave meisje te zijn. Geen zoete leugens meer om anderen gerust te stellen. “Vraag me ’s ochtends niet hoe het gaat. Zeg liever: ‘Hé, bitch!’ Maar niet: hoe gaat het? Want het antwoord is elke dag hetzelfde: niet goed.”
En toch: tussen de woede en de pijn door groeit iets onverwachts. In oude dagboeken, opgesloten in een doos sinds haar dertiende, vindt ze patronen, begrip, zelfs vergeving voor het meisje dat dacht dat perfectie de enige optie was.
Ze wilde dit leven niet. Ze wil werken, dansen, gaan. Maar nu alles is afgepeld, blijft er iets puurs over. Geen beleefdheid, geen façade. Alleen de waarheid. En soms, heel soms, een lach die harder klinkt dan de angst.