Giftige kogelvis verovert Middellandse Zee: nieuwe zorg voor zwemmers

De gevaarlijke kogelvis rukt in snel tempo op in de Middellandse Zee en leidt inmiddels tot officiële waarschuwingen aan vakantiegangers, onder meer van het Griekse Rode Kruis. De invasieve soort vormt tegelijk een risico voor zwemmers én voor wie hem – per ongeluk of uit nieuwsgierigheid – op het bord krijgt.

Langs populaire Griekse kustgebieden, onder meer rond Attica en eilanden als Evia, wordt steeds vaker de zilverzijde‑kogelvis (Lagocephalus sceleratus) aangetroffen, een tropische soort die via het Suezkanaal de Middellandse Zee is binnengekomen. Deze vis geldt als een van de gevaarlijkste biologische indringers in het gebied, omdat hij zowel de visstand aantast als een direct risico vormt voor de gezondheid van mensen.

Het Griekse Rode Kruis heeft deze week voor het eerst specifieke eerstehulprichtlijnen gepubliceerd na incidenten met beten op stranden. De kaken van de kogelvis zijn zo krachtig dat ze diep weefsel kunnen doorsnijden – er circuleren zelfs beelden waarop hij moeiteloos door blikjes heen bijt.

De beet zelf is niet giftig, maar kan ernstige snijwonden veroorzaken die medische behandeling en controle van de tetanusvaccinatie vereisen. Het echte gevaar schuilt in het vlees en met name de organen, die tetrodotoxine bevatten, een neurotoxine dat niet wordt onschadelijk gemaakt door verhitting en bij een dosis van circa 1–2 milligram al dodelijk kan zijn voor mensen. Daarom waarschuwen Europese en nationale autoriteiten dat deze soort nooit geconsumeerd mag worden.

Door opwarming van zeewater en veranderende stromingen breidt de soort zich vanuit het oostelijk bekken uit richting Adriatische Zee, Ligurische Zee en mogelijk de Straat van Sicilië, waardoor steeds meer toeristische regio’s worden getroffen. Onderzoekers verwachten dat zonder maatregelen de leefgebieden van de kogelvis verder zullen toenemen en de impact op visserij en ecosystemen zal groeien.