Economische impact AI in Nederland ligt nog niet vast, zegt DNB

AMSTERDAM (ANP) - Een aanzienlijk deel van de Nederlanders heeft een beroep waarin de opmars van kunstmatige intelligentie (AI) voor grote verandering kan zorgen. Dat stelt De Nederlandsche Bank (DNB) in een nieuw rapport over de economische impact van AI in Nederland. Een belangrijke conclusie is dat de gevolgen voor de arbeidsmarkt en economie tot op zekere hoogte nog open liggen en bijvoorbeeld afhangen van hoe bedrijven AI in de praktijk inzetten.

Volgens DNB heeft een kwart van de Nederlandse werkenden een beroep waarin AI bij ten minste de helft van de taken de uitvoering kan versnellen. Bij een grens van 40 procent van de taken gaat het zelfs om de helft van de werkenden. De verschillen tussen beroepen zijn groot: voor softwareontwikkelaars, taalkundigen en accountants is er veel impact; voor bijvoorbeeld schoonmakers is die beperkt.

De onderzoekers benadrukken dat de door hen gebruikte maatstaf laat zien waar AI taken kan ondersteunen of automatiseren, maar niet voorspelt wat er met de werkgelegenheid gebeurt. Dat laatste is nog onzeker. AI kan taken overnemen, werknemers helpen meer te doen en nieuwe producten en diensten mogelijk maken. Daarom hoeft AI-gebruik volgens DNB niet tot minder banen te leiden.

Nationale eisen

Daarbij kan AI prijsstijgingen zowel versterken als afremmen. Het effect op de inflatie hangt volgens de onderzoekers af van hoe snel investeringen toenemen en bedrijven dankzij AI meer en goedkoper kunnen produceren. Voor veel mensen zal de inhoud van hun werk wel veranderen. Werkgevers doen er verstandig aan in cao's afspraken te maken over de benodigde om- en bijscholing, stelt DNB.

In het rapport staat ook dat AI Nederland productiever en welvarender kan maken. Ons land heeft een gunstige uitgangspositie, aldus de onderzoekers. Maar volgens hen is er nog werk te doen. Vooral kleinere bedrijven hebben volgens DNB nog een inhaalslag te maken, terwijl AI juist voor hen relatief veel kan betekenen. AI kan hen aan kennis en functies helpen die anders buiten bereik zouden zijn.

Nederland hoeft niet zelf de meest geavanceerde AI-modellen te ontwikkelen om te profiteren, zegt DNB daarnaast. Bedrijven moeten wel betaalbare toegang houden tot AI-modellen en benodigde computerkracht. Ook is belangrijk dat ze eenvoudig kunnen overstappen tussen aanbieders. Verder stelt DNB dat de overheid eventuele aanvullende nationale eisen voor AI zorgvuldig moet afwegen. Er zou ook voldoende ruimte moeten zijn voor succesvolle bedrijven om te investeren en te groeien.