Plaque in je slagaders verdwijnt niet, maar kan wel stabieler worden: zo verklein je de kans op een hartinfarct

door Dirk Kruin

zondag, 01 november 2026 om 20:29

Wie denkt dat een hartinfarct pas dreigt als een kransslagader bijna dichtzit, zit er half naast. De meeste hartinfarcten ontstaan doordat een stuk slagaderverkalking scheurt. Op die scheur vormt zich een bloedstolsel dat het bloedvat afsluit.

Dat hoeft niet de ernstigste vernauwing te zijn. Ook een plaque die de slagader slechts matig vernauwt, kan scheuren. Zulke minder opvallende plaques komen veel vaker voor. Daardoor ontstaat een flink deel van de infarcten op een plek die vooraf niet alarmerend leek.

Geen ontstopping, wel stabilisatie

De vraag is dus niet hoe je je aderen schoon krijgt. Plaque verdwijnt niet. Met medicijnen en een gezondere leefstijl kan hij wel iets kleiner worden, en belangrijker: stabieler.

Een stabiele plaque bevat minder cholesterol en meer stevig bindweefsel. Daardoor scheurt hij minder snel.

Cholesterol is de hoofdknop

De belangrijkste brandstof van plaque is LDL-cholesterol, het 'slechte' cholesterol. Hoe sterker het LDL daalt, hoe meer een plaque kan krimpen.

Statines zijn daarbij de eerste keuze. Ze remmen de aanmaak van cholesterol in de lever en vertragen de slagaderverkalking. Bekende namen zijn simvastatine, atorvastatine en rosuvastatine. Haal je de streefwaarde niet, dan komt er vaak ezetimib bij. Voor mensen met een heel groot risico zijn er PCSK9-remmers, die je via een injectie krijgt.

Let op de eenheid

Wie Amerikaanse of Franse gezondheidsartikelen leest, moet hierop letten. Daar staat de streefwaarde vaak in mg/dL, bijvoorbeeld 'onder de 70'. Nederlandse laboratoria rekenen in mmol/l. 70 mg/dL komt neer op ongeveer 1,8 mmol/l.

Dat is ook de Nederlandse grens voor mensen tot 70 jaar die al een hart- of vaatziekte hebben gehad. Voor andere mensen met een verhoogd risico die cholesterolverlagers slikken, ligt de streefwaarde onder de 2,6 mmol/l.

Wat je zelf kunt doen

Medicijnen doen veel, maar niet alles. De leefstijladviezen zijn bekend, en ze werken:

Stop met roken. Roken beschadigt de vaatwand, waardoor cholesterol zich makkelijker vastzet. Tien jaar na het stoppen is het extra risico op een hartinfarct met twee derde gedaald.
Beweeg. Minstens 150 minuten per week matig intensief, zoals wandelen of fietsen, verdeeld over meerdere dagen.
Eet mediterraan. Veel groente, fruit, peulvruchten, noten en olijfolie, weinig rood vlees en bewerkt voedsel. In een grote Spaanse studie onder mensen met een verhoogd risico daalde het aantal hartinfarcten, beroertes en sterfgevallen door hart- en vaatziekten met ongeveer 30 procent.

Geduld en controle

Een plaque verandert niet in een paar weken. Begin je met een cholesterolverlager, dan laat je na drie maanden opnieuw bloed prikken om te zien of de waarde laag genoeg is.

Stoppen omdat je niets merkt, is precies verkeerd. Deze medicijnen werken alleen als je ze elke dag en jarenlang gebruikt.

Twijfel je over je eigen risico? Bespreek het met je huisarts. Heb je pijn op de borst die in rust langer dan 5 minuten duurt? Bel dan direct 112.