Heb jij stiefkinderen? Zonder testament erven zij straks helemaal niets

Je hebt een nieuw gezin opgebouwd, de kinderen van je partner voelen inmiddels als je eigen kinderen en jullie leven al jaren onder één dak. Toch kan het gebeuren dat zij bij jouw overlijden met lege handen achterblijven. De wet kent namelijk maar één antwoord op de vraag wie er erft als je niets hebt geregeld: bloed.

De wet kijkt niet naar wie je liefhebt, maar naar wie familie is. Wanneer je overlijdt zonder testament, bepaalt de wet automatisch wie je erfgenamen zijn en dat gaat strikt via bloedverwantschap. "Als er geen partner en kinderen zijn, zijn de erfgenamen ouders, broers en zussen," legt kandidaat-notaris mr. Femke Wisse-Holvast uit aan Radar.

“Is een broer of zus al overleden? Dan erven zijn of haar kinderen (de neven en nichten van de overledene) in die plaats. De volgende groep is dan grootouders en als die al overleden zijn hun kinderen, dus dan zit je alweer bij achterneven en -nichten. In sommige gevallen is uitgebreid erfgenamenonderzoek nodig om vast te stellen wie de wettelijke erfgenamen zijn.”

"Je gaat door tot de zesde graad aan bloedverwanten", vertelt ze. Een achterneef die je nog nooit hebt gesproken, staat dus hoger op de wettelijke lijst dan het stiefkind dat je al vijftien jaar opvoedt.

Wil je dat je bezittingen naar mensen gaan van wie je geen directe familie bent, dan is er maar één manier om dat zeker te stellen. Wisse-Holvast: "Denk aan een stiefzus, goede vrienden, de buren of een goed doel." Zonder testament worden zij simpelweg overgeslagen, ongeacht hoe close jullie zijn.

Hoe zo'n testament tot stand komt, is volgens haar geen ingewikkeld proces: "Je maakt een afspraak bij de notaris waar we bespreken wat de mogelijkheden voor je testament zijn. Het notariskantoor maakt een concepttestament. Dat kun je rustig doorlezen en bespreken, waarna je het testament ondertekent." Het origineel blijft bij de notaris, en de registratie in het Centraal Testamentenregister zorgt ervoor dat het na een overlijden altijd teruggevonden wordt.

Een testament is niet alleen een kwestie van rechtvaardigheid, het kan ook geld schelen. "Met een testament kun je veel regelen. Afhankelijk van je persoonlijke situatie kan een testament ook fiscale voordelen bieden, bijvoorbeeld door erfbelasting te besparen," aldus Wisse-Holvast. Bovendien voorkomt het dure en tijdrovende erfgenamenonderzoeken: "hoe ingewikkelder iets is, hoe duurder om het te regelen."

Toch hebben veel mensen geen testament. Wisse-Holvast herkent een duidelijk patroon: "Ik denk dat mensen afgeschrikt zijn door de kosten en die maak je nu, maar daarmee kun je je erfgenamen mogelijk kosten besparen." Daarnaast speelt een hardnekkig misverstand mee: mensen denken vaak dat ze nog alle tijd hebben. "We zien helaas vaak genoeg dat mensen al vroeger overlijden," observeert ze nuchter.

Wacht niet tot het spannend wordt. Bij spoedgevallen proberen notariskantoren wel ruimte te maken. "Dat vinden we onze plicht," zegt Wisse-Holvast. Maar in normale gevallen kunnen de wachttijden bij notariskantoren oplopen van enkele weken tot maanden.

Haar advies is dan ook simpel: "Als je duidelijkheid wil, dus als je wil dat het voor iedereen duidelijk is wie jouw erfgenaam is, en belasting wil besparen, dan kan je dat het beste direct regelen."

Bron: Radar