11 verrassende dingen die in de vaatwasser kunnen (en 7 die er niet in kunnen)

De vaatwasser is voor veel mensen puur een apparaat voor borden, glazen en bestek. Maar het handige aan een vaatwasser is dat hij met hete, krachtige waterstralen en droogwarmte veel meer aankan dan je denkt. Sommige huishoudelijke spullen worden er zelfs beter, hygienischer of veiliger schoon dan in de gootsteen. Tegelijk zijn er voorwerpen die je juist beter met de hand wast, omdat ze anders roesten, kromtrekken of hun scherpte verliezen. Hieronder 11 verrassende dingen die prima in de vaatwasser kunnen, en 7 die je er echt uit moet houden.

1. Wijnglazen. Fragiele wijnglazen breken vaak juist in de gootsteen, waar ze uit je natte handen glippen. In de vaatwasser staan ze stabiel. Zet ze ondersteboven op het bovenste rek, zonder dat ze elkaar of de wanden raken.

2. Plastic snijplanken. Na het snijden van rauw vlees is de vaatwasser de beste manier om een kunststof snijplank echt hygienisch schoon te krijgen. Kies een eco- of fijnwasprogramma, of haal de plank er voor de droogfase uit om kromtrekken te voorkomen.

3. RVS mengkommen en bargereedschap. Roestvrijstalen kommen, shakers en jiggers zijn robuust genoeg voor een intensief programma en gaan niet roesten of deuken.

4. Aardappelstampers en passe-vites. Juist de geperforeerde delen waar etensresten in blijven hangen, krijg je met de hand nauwelijks schoon. De krachtige straal van de vaatwasser doet dat moeiteloos.

5. Siliconen en kunststof spatels. Naadloze, hittebestendige siliconen spatels kunnen prima mee. Doordat er geen kieren zijn, blijft er ook geen vet achter.

6. Pizzaschep van houtvezel-composiet. Anders dan massief hout kan een pizzaschep van geperst houtvezelmateriaal de vaatwasser aan zonder te splinteren of kromtrekken.

7. Het reservoir van een waterflosser. Het uitneembare kunststof waterbakje kan op het bovenste rek. Sla wel de warme droogstand over, want die kan het plastic vervormen.

8. Badspeelgoed van kinderen. Speelgoed dat snel vies en schimmelig wordt, krijg je in de vaatwasser weer fris en gedesinfecteerd. Leg kleine stukjes in een net of bestekmandje.

9. RVS onderdelen van een drinkfontein voor huisdieren. De roestvrijstalen delen van een katten- of hondenfontein worden in de vaatwasser vaak bacterievrijer dan met de hand. Gebruik eventueel een hygieneprogramma.

10. Koelkast- en magnetronroosters en glasplaten. Losse glazen platen en veel roosters mogen mee, mits ze passen. Laat glas eerst op kamertemperatuur komen om barsten door temperatuurschok te voorkomen.

11. Afzuigkapfilters van metaal. Vetfilters van RVS of aluminium zitten na verloop van tijd vol vet. Een heet programma lost dat grotendeels op, waardoor je apparaat weer beter trekt.

1. Alles van massief hout. Houten snijplanken, pollepels, messenheften en deegrollers krijgen door het hete water en de lange droogtijd microscheurtjes en trekken krom. Was ze snel met de hand af en droog ze meteen.

2. Scherpe (koks)messen. De hitte, agressieve middelen en het rammelen tijdens het programma maken de snede bot en kunnen het heft aantasten. Was goede messen altijd met de hand.

3. Gietijzeren pannen. Een gietijzeren pan verliest in de vaatwasser zijn ingebrande laagje en gaat roesten. Spoel hem kort af, droog hem goed en wrijf hem in met een dun laagje olie.

4. Blenders en keukenmachines met motorblok. Het motordeel mag sowieso nooit in water. Maar ook de kan en messen slijten sneller door de hitte en detergenten; handwas verlengt de levensduur.

5. Aluminium (ijs)scheppen en onbehandeld aluminium. Kaal aluminium oxideert en verkleurt dof of grijs door de agressieve vaatwastabletten. Dit is meestal cosmetisch, maar onherstelbaar.

6. Blikopeners. Door de scharnierende metalen delen die niet goed drogen, gaan blikopeners in de vaatwasser roesten en stroef lopen.

7. Antiaanbakpannen en -bakplaten. Herhaaldelijk vaatwassen tast de antiaanbaklaag aan, waardoor die sneller loslaat en de pan zijn werking verliest.

Sommige spullen mogen technisch wel mee, maar gaan langer mee als je ze spaart. Bakplaten van kaal aluminium verkleuren (puur cosmetisch), geemailleerde gietijzeren pannen kunnen na jaren wat emailslijtage vertonen, en rasps blijven scherper als je ze met de hand wast. Ook onderdelen van foodprocessors en kolven van borstkolven kunnen in de vaatwasser, maar de hitte kan het plastic op den duur vervormen.

De gouden regel: kijk altijd naar het materiaal en het label. Roestvrijstaal, glas, hittebestendig siliconen en veel harde kunststoffen kunnen doorgaans probleemloos mee, terwijl hout, kaal aluminium, gietijzer en alles met een kwetsbare coating beter met de hand gaan. Zo blijft je vaatwasser een handige tijdbespaarder zonder dat je je spullen onnodig sloopt.