Kilometerheffing voor vrachtwagens: zo verandert vervoer in Nederland vanaf 1 juli 2026

Vanaf 1 juli 2026 gaat in Nederland de vrachtwagenheffing in: vrachtwagens met een technisch toegestane maximummassa van meer dan 3.500 kilo betalen dan een kilometerheffing op vrijwel alle snelwegen en een deel van het onderliggende wegennet. De maatregel vervangt het Eurovignet en schuift de belasting van bezit naar gebruik, met een gemiddelde kilometerprijs rond de 18 à 19 cent en forse korting voor emissievrije trucks. Voor transportbedrijven betekent dit een directe kostenstijging per rit, terwijl planners, chauffeurs en verladers hun routes, contracten en marges opnieuw moeten doorrekenen.

De vrachtwagenheffing is een variabele kilometerheffing voor zware vrachtauto’s in de categorieën N2 en N3 met een technische maximummassa van meer dan 3.500 kilo. Eigenaren betalen vanaf 1 juli 2026 per gereden kilometer op bijna alle rijkswegen en op geselecteerde provinciale en gemeentelijke wegen, ongeacht of het voertuig een Nederlands of buitenlands kenteken heeft. De heffing vervangt de huidige belasting zware motorrijtuigen (Eurovignet) en wordt gecombineerd met een aanpassing van de motorrijtuigenbelasting (MRB) voor zware voertuigen.

Het gemiddelde tarief van de vrachtwagenheffing ligt rond de 18 à 19 cent per kilometer, waarbij vervuilendere voertuigen meer betalen dan schone trucks. Een moderne Euro 6-dieseltruck kan afhankelijk van gewicht uitkomen rond 18 à 19,5 cent per kilometer, terwijl emissievrije voertuigen zoals elektrische vrachtwagens slechts enkele centen per kilometer betalen. De hoogte van het tarief is gekoppeld aan twee factoren: gewichtsklasse en CO₂-uitstoot/emissieklasse, zodat investeren in schonere technologie financieel aantrekkelijker wordt.

De heffing geldt voor vrachtwagens in de categorieën N2 en N3 met een technisch toegestane maximummassa vanaf 3.500 kilo, inclusief buitenlandse voertuigen. Voertuigen van politie en brandweer, sommige speciale voertuigen en mogelijk oldtimers van 40 jaar of ouder kunnen onder bepaalde voorwaarden vrijstelling of ontheffing krijgen. Let op voor ondernemers: voertuigen die formeel nog als N2 of N3 op het kenteken staan, blijven heffingsplichtig, ook als ze later zijn teruggekeurd naar een lager gewicht.

Om de vrachtwagenheffing te kunnen innen, moeten vrachtauto’s een tolkastje (onboard unit, OBU) aan boord hebben van een erkende dienstaanbieder. Dat kastje registreert automatisch het aantal gereden kilometers op heffingsplichtige wegen en stuurt die data door voor facturatie aan de eigenaar of exploitant. Handhaving gebeurt via digitale controlepunten, camera’s langs en boven de weg en kentekenherkenning, zodat ook buitenlandse trucks kunnen worden aangeslagen en gecontroleerd.

Voor transportbedrijven is de kilometerheffing een directe kostenstijging per rit, bovenop brandstof, loonkosten en onderhoud. Sectoranalyses schatten dat de totale kostprijsstijging voor wegtransport door de heffing kan oplopen tot circa 7 à 8 procent, afhankelijk van wagenpark, routes en emissieklasse. Bedrijven met veel oudere dieseltrucks in hogere emissieklassen worden relatief hard geraakt, terwijl ondernemingen die tijdig hebben geïnvesteerd in zuinige of emissievrije voertuigen minder in de knel komen.fleetgo+2

Transporteurs, planners en eigen rijders kunnen verschillende strategieën inzetten om de netto impact van de heffing te beperken. Denk aan het herzien van routeplanning (meer snelwegen of juist minder toltrajecten), bundelen van lading, verminderen van lege kilometers en scherpere inzet van fleetmanagementsoftware. Daarnaast wordt het cruciaal om contracten met verladers en opdrachtgevers opnieuw tegen het licht te houden, zodat kilometerkosten transparant in tarieven worden verdisconteerd.

De vrachtwagenheffing is voorlopig gericht op zwaar goederenvervoer, maar de discussie over bredere wegbeprijzing – ook voor personenauto’s – zal door deze stap opnieuw op tafel komen. Met een werkend, landelijk systeem voor kilometerregistratie en tariefdifferentiatie ligt de infrastructuur er straks deels om variabele tarieven verder uit te rollen. Of Nederland die stap werkelijk zet, hangt af van politieke steun, maatschappelijke acceptatie en de balans tussen mobiliteit, klimaatdoelen en betaalbaarheid.