Paniek bij pensionado's in Thailand: het droomhuis is ineens een misdrijf

Dertig jaar lang was het de gewoonste zaak van de wereld: wie als buitenlander een villa in Thailand wilde, richtte een Thais bedrijfje op met Thaise aandeelhouders op papier. Makelaars adviseerden het, advocaten regelden het, het kadaster schreef het in. Nu heet diezelfde route vastgoedfraude, staan er tweehonderd agenten in de wijk en zijn ook Nederlanders opgepakt.

Op 10 augustus deed de Thaise politie in Hua Hin een inval op vijftien adressen in een luxe wijk met vrijstaande huizen en poolvilla's. Er lagen 45 arrestatiebevelen tegen buitenlanders klaar, 39 Thaise aandeelhouders werden opgeroepen voor verhoor. Dertien buitenlanders werden aangehouden, onder wie één Nederlander. Bij een vergelijkbare actie op Koh Samui, enkele dagen later, zat opnieuw een Nederlander tussen de veertien arrestanten.

Het gaat om 33 bedrijven die samen 39 percelen en woningen zouden beheren, met een geschatte waarde van 300 miljoen baht: ruwweg 8 miljoen euro. Administratie en computers zijn meegenomen om geldstromen na te trekken.

Buitenlanders mogen in Thailand geen grond bezitten. De uitweg was een Thaise vennootschap waarin Thaise aandeelhouders op papier 51 procent hebben, terwijl de buitenlandse koper betaalt en de feitelijke zeggenschap houdt. Om te voorkomen dat die aandeelhouders ooit iets opeisen, tekenden ze vooraf ongedateerde ontslagbrieven.

Precies dat maakt het strafbaar: de constructie is alleen legaal als de Thaise aandeelhouder daadwerkelijk zelf investeert en meedeelt in de winst. Bij de invallen verklaarden Thaise aandeelhouders dat ze nooit iets hadden betaald en geen rol in het bedrijf hadden.

De harde aanpak is onderdeel van een landelijke campagne onder premier Anutin Charnvirakul, die inmiddels bij fase zeven is. Begonnen op Koh Phangan, daarna Phuket, Krabi, Chonburi, Chiang Mai, Hua Hin en Koh Samui. In de eerste vijf fasen zijn 233 percelen en gebouwen onderzocht met een waarde van bijna 2,54 miljard baht.

Een Nederlandse socioloog die dertig jaar in Thailand woont, noemt het onterecht om de aangehouden bewoners nu ineens criminelen te noemen. Volgens hem gaat het om mensen die worden getroffen door veel strengere handhaving van bestaande regels. Alleen: de makelaars, advocaten en ambtenaren die de route jarenlang aanraadden, blijven tot nu toe buiten schot.

Voor wie zo'n huis heeft, is dat een pijnlijke combinatie. Verkopen lukt nauwelijks, want kopers blijven weg zolang de politie invallen doet. Getroffen eigenaren krijgen naar verluidt 180 dagen om zelf te verkopen; lukt dat niet, dan valt de grond toe aan de Thaise staat. Zonder vergoeding voor het geld dat de buitenlander er destijds in stopte. Daarbovenop kan een boete, celstraf of uitzetting volgen.

Het advies dat rondgaat in de expatgemeenschap is nuchter: schakel een goede advocaat in en probeer de eigendomsstructuur alsnog binnen de regels te brengen. Slimmer willen zijn dan de Thaise autoriteiten loopt slecht af.

Voor wie nog vastgoedplannen heeft in Thailand: alleen een appartement op eigen naam of een geregistreerd huurrecht op de grond is echt veilig. Een bedrijf dat niets anders doet dan een villa vasthouden, is dat niet.