Kattenbrokjes van Albert Heijn, Jumbo, Aldi, Lidl of PLUS in huis? In alle vijf zit PFAS, en in één merk een veel giftigere soort

Samenleving
Kat-miauwt-768x512
Je kat krijgt elke dag dezelfde brokjes uit de supermarkt en je denkt er verder niet over na. Toch zat er PFAS in de zalmbrokjes van alle vijf grote supermarkten die voor een nieuw onderzoek zijn getest. Eén huismerk springt eruit: daarin zat ook een veel giftigere variant. Hieronder lees je om welke zakken het gaat en wat het onderzoek wel en niet aantoont.

Vijf zakken zalmbrokjes getest

Het onderzoek werd gedaan in opdracht van Greenpeace en zaterdag 3 oktober naar buiten gebracht. Volgens Kassa gaat het om brokjes van Albert Heijn, Jumbo, Aldi, Lidl en PLUS. Het waren allemaal brokjes op basis van vis, en dit zijn de producten uit de steekproef:
  • Premium brok adult zalm (Albert Heijn)
  • Cachet kattensnacks met zalm (Aldi)
  • Volledig diervoeder katten volwassen zalm & rijst (Jumbo)
  • Coshida high premium kattenvoer met zalm (Lidl)
  • Premium brokjes adult zalm (PLUS)
In alle vijf de verpakkingen werd de PFAS-soort TFA gevonden. Kassa beschrijft TFA als de kleinste PFAS-variant: hij breekt moeilijk af en staat erom bekend dat hij zich opstapelt.

Albert Heijn springt eruit

In het huismerk van Albert Heijn werd naast TFA ook PFNA aangetroffen. Greenpeace noemt dat een vorm van PFAS die tien keer giftiger is dan PFOA, en die stof is inmiddels verboden.
De labresultaten zijn beoordeeld door Jacob de Boer, emeritus hoogleraar en toxicoloog aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij noemt de uitslag verontrustend. Volgens zijn analyse zat er in de AH-brokjes veel meer PFNA dan verantwoord is als je de normen voor mensen aanhoudt. Een kat die de hele zak opeet, krijgt zo'n 50 keer meer PFAS binnen dan de norm voor mensen.
Voor katten bestaat op dit moment helemaal geen PFAS-norm.
Die vergelijking met mensen is dus een hulpmiddel om de hoeveelheid te kunnen inschatten. Het is geen grens die voor dieren officieel is vastgesteld. Volgens De Boer laat de uitkomst wel opnieuw zien hoe wijdverspreid PFAS in voedsel is, en nu dus ook in voer voor huisdieren.

Wat de supermarkten zeggen

Namens de supermarkten reageerde brancheorganisatie CBL. Tegen Distrifood zei het CBL dat het voorop staat dat producten in de winkel veilig zijn, 'voor mens en dier', en dat het de signalen over PFAS serieus neemt. Volgens het CBL ligt de oorzaak wel ergens anders:
Mensen kunnen via voedsel en water PFAS binnenkrijgen, maar de verontreiniging van producten vindt een stuk eerder in de keten plaats.
- CBL, in een reactie aan Kassa
Het CBL vindt daarom dat Europa samen de uitstoot van PFAS bij de bron moet aanpakken. Greenpeace legt de schuld ook niet bij de winkels. In een bericht over het onderzoek schreef de organisatie dat het supermarkten en voerfabrikanten zelf niet te verwijten valt. Volgens Greenpeace belandt PFAS via de chemische industrie in de grondstoffen. De organisatie gebruikt de uitkomst om opnieuw te pleiten voor een nationaal PFAS-verbod.
Ook de Dierenbescherming liet weten dat ze geschrokken is van PFAS in kattenvoer. Eerder schreven wij al over PFAS in mensen, in 'Zeven keer zoveel PFAS in je bloed? In deze Nederlandse regio's is de vervuiling het ergst'.

Wat het onderzoek niet zegt

Het gaat om een steekproef: per supermarkt is één soort zalmbrokjes getest. Andere smaken, natvoer, brokjes zonder vis en merken van de dierenwinkel zijn niet onderzocht. Of die schoner of juist viezer zijn, blijkt dus niet uit dit onderzoek. Er is tot nu toe ook niets teruggeroepen.

Wat je nu kunt doen

  • Kijk welke zak je in de kast hebt en vergelijk de naam met de vijf producten hierboven.
  • Heb je de Premium brok adult zalm van Albert Heijn? Dat is het enige product uit de test waarin ook PFNA zat.
  • Twijfel je of je beter op ander voer kunt overstappen? Vraag het je dierenarts, zeker als je kat dieet- of gezondheidsklachten heeft.
  • Houd de websites van de supermarkten in de gaten voor eventuele reacties of maatregelen.
loading

Loading