Het is een van die zinnen die op kantoor nog vaak fluisterend worden uitgesproken: "Wat verdien jij eigenlijk?" Vanaf 1 januari 2027 hoef je niet meer te fluisteren. Dan treedt in Nederland de Wet loontransparantie in werking, en krijgen werknemers het wettelijke recht om bij hun werkgever op te vragen wat collega's in vergelijkbare functies gemiddeld verdienen — uitgesplitst naar geslacht.
Het kabinet bevestigde deze week opnieuw werk te maken van de wet, die de loonkloof tussen mannen en vrouwen moet helpen dichten
Wat verandert er precies?
De nieuwe wet is de Nederlandse uitwerking van de Europese richtlijn beloningstransparantie (2023/970), die alle EU-lidstaten uiterlijk in juni 2026 in nationale wetgeving moeten omzetten (
Ius Laboris). In Nederland gaat de wet per 1 januari 2027 in
Voor werknemers verandert er behoorlijk wat:
- Recht op inzage. Je mag bij je werkgever opvragen wat het gemiddelde salaris is van collega's in vergelijkbare functies, uitgesplitst naar geslacht. Individuele salarissen blijven privé, maar het gemiddelde wordt zichtbaar
- Transparante vacatures. Werkgevers moeten in vacatures het startsalaris of de loonschaal vermelden
- Geen vragen meer over je loonverleden. Sollicitanten mogen niet langer worden gevraagd wat ze bij hun vorige werkgever verdienden. Het salaris moet bij de functie passen, niet bij wat je toevallig hiervoor verdiende (
- Antwoord binnen twee maanden. Vraag je informatie op? Dan moet je werkgever die binnen een redelijke termijn — volgens de richtlijn maximaal twee maanden — leveren
Bedrijven met honderd of meer werknemers krijgen daarbovenop een rapportageplicht over de loonkloof. Bij 100 tot 250 medewerkers eens per drie jaar, vanaf 250 werknemers ieder jaar
Waarom deze wet?
Omdat het verschil hardnekkig blijkt. Uit CBS-cijfers over 2024 verdienen vrouwen gemiddeld 10,5 procent minder per uur dan mannen. In de financiële dienstverlening loopt dat verschil op tot 21,7 procent, in het openbaar bestuur is het nagenoeg nul
CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen nuanceert: "Als je puur kijkt naar het uurloon dan verdienen mannen toch wel een stukje meer, zo'n 15 procent meer per uur." Veel daarvan is te verklaren doordat mannen vaker hogere functies bekleden, meer ervaring hebben en in beter betalende sectoren werken. Maar als je daarvoor corrigeert, blijft er nog altijd een gat van vier tot zes procent over — minder
salaris voor hetzelfde werk
Opvallend detail: tot hun dertigste verdienen vrouwen gemiddeld zelfs meer dan mannen. Het verschil ontstaat dáárna, vaak rond het moment dat kinderen in beeld komen
Wat betekent het in de praktijk?
Voor werknemers is dit een machtsverschuiving. Wie vermoedt dat hij of zij onderbetaald wordt, kan straks met cijfers in de hand naar de leidinggevende. Bij een onverklaard verschil van meer dan vijf procent voor gelijkwaardig werk moet de werkgever binnen zes maanden het verschil rechttrekken — anders kan de werknemer met terugwerkende kracht achterstallig loon, bonussen en zelfs een schadevergoeding eisen. De bewijslast komt bij de werkgever te liggen
En het gaat niet alleen om het basissalaris. Bonussen, leaseauto, pensioenbijdrage, vergoedingen — het hele pakket telt mee (
De Ondernemer).