Anthony Hopkins: van ‘Domme Dennis’ tot gentleman‑kannibaal

Anthony Hopkins is van ‘Domme Dennis’ tot gentleman‑kannibaal uitgegroeid tot een van de meest gelauwerde acteurs van zijn generatie, en zijn nieuwe memoires laten zien hoeveel strijd en zelfdiscipline daarachter schuilgaan. Zijn boek We Did OK, Kid leest als een nuchter zelfportret: geen zelfverheerlijking, maar een terugblik op mislukking, woede, drank en een late, bijna toevallige triomf.

Als jongen in het grijze Port Talbot wordt Hopkins uitgemaakt voor dom, weggestuurd naar kostscholen en genegeerd door leraren die in hem vooral een mislukking zien. Juist die eenzaamheid en vernedering vormen de onderstroom van veel van zijn latere personages: mannen die tegelijk hard en breekbaar zijn, van gebroken vaders tot ongenaakbare machtsfiguren.

De memoires keren steeds terug naar zijn opvliegende, drankzuchtige vader, de bakker op wie hij níet wil lijken, maar uit wiens strengte en zwijgzaamheid hij zijn acteerwapens smeedt. Hopkins beschrijft hoe hij zijn stoïcijnse houding en “koude kikker”-imago rechtstreeks uit dat gezin haalt – een pantser dat hem zowel op het toneel als in Hollywood overeind houdt.

Als acteur vindt hij pas laat zijn vorm: perfectionist, driftkikker en notoire zuiplap die sets terroriseert en in de jaren zeventig in een alcoholdelirium bijna omkomt achter het stuur. De ommekeer komt rond 29 december 1975, wanneer hij na een black‑out hulp zoekt en de weg inslaat naar bijna een halve eeuw nuchterheid, iets waar hij vandaag openlijk anderen mee probeert te inspireren

Zijn wereldwijde doorbraak komt als Hannibal Lecter, de fris geschoren gentleman‑kannibaal die met minimale bewegingen een maximum aan dreiging oproept. Voor die rol – goed voor zijn eerste Oscar – mengt hij de kille kalmte van computer HAL uit 2001: A Space Odyssey met het slurpgeluid van Bela Lugosi’s Dracula, een pervers soort vakmanschap dat Jodie Foster zo intimideerde dat ze later toegaf de hele draaiperiode bang voor hem te zijn geweest.

Tegelijk toont Hopkins in films als The Remains of the Day en The Father hoe dun de lijn is tussen gecontroleerde koelheid en totale ontreddering. Dat hij in 2021, op 83‑jarige leeftijd, zijn tweede Oscar wint voor de rol van een dementerende vader, onderstreept dat zijn “koude kikker” niet dood is aan binnenkant, maar juist leeft van ingehouden emotie.

In We Did OK, Kid suggereert hij dat hij waarschijnlijk ergens op het autismespectrum zit, maar weigert hij de medische terminologie en houdt hij het liever op die ene, droge zelfdefinitie: een koude vis. Die eigenzinnige combinatie van afstand, obsessie en radicale eerlijkheid maakt zijn memoires tot meer dan een standaard filmsterrenboek: het is een verlate handleiding bij een carrière die constant balanceert tussen zelfdestructie en zelfbeheersing.books.google+4​