Trumps tariefblunder: hoe China en Brazilië de grote winnaars worden van het nieuwe handelsbeleid

Trump vervangt illegaal verklaarde tarieven door een vlaktaks van 15%. Ironisch genoeg profiteren China en Brazilië het meest, terwijl bondgenoten als de EU en het VK harder worden geraakt.

Het nieuwe eenheidstarief van 15% verlaagt Braziliës gemiddelde tarief met 13,6 procentpunt en dat van China met 7,1 procentpunt, becijferde handelswaakhond Global Trade Alert. Het Verenigd Koninkrijk ziet juist een stijging van 2,1 procentpunt, de EU een stijging van 0,8 procentpunt. Het tarief geldt slechts 150 dagen zonder goedkeuring van het Congres. De VS zijn inmiddels al section 301-onderzoeken gestart tegen Brazilië en China

Het Amerikaanse Hooggerechtshof oordeelde afgelopen vrijdag met 6 tegen 3 stemmen dat president Trump de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) niet mag gebruiken om importtarieven op te leggen. De rechters concludeerden dat de bevoegdheid om tarieven te heffen een onderdeel is van de belastingmacht die de grondwet exclusief aan het Congres toekent. Het was een historische nederlaag voor het Witte Huis.hklaw+1

Trump reageerde bliksemsnel. Eerst kondigde hij een universeel tarief van 10 procent aan, om dat een dag later op te schroeven naar 15 procent. Het nieuwe heffingspercentage gaat dinsdag in, maar is juridisch beperkt tot 150 dagen zonder verdere autorisatie door het Congres. Daarmee vervangt een eenvoudig eenheidstarief het complexe systeem van gedifferentieerde heffingen – die voor China opliepen tot 145 procent en voor landen als India en Brazilië tot 50 procent.

Hier openbaart zich de grote ironie. Een data-analyse van de onafhankelijke handelswaakhond Global Trade Alert toont aan dat juist de landen die Trump het felst bekritiseerde, het meeste voordeel halen uit de tariefwissel. Brazilië ziet zijn gemiddelde tariefdruk met 13,6 procentpunt dalen, China met 7,1 procentpunt. Aziatische productiehubs als Vietnam, Thailand en Maleisië – door Trump vaak aangevallen vanwege hun handelsoverschotten – profiteren eveneens, vooral in sectoren als kleding, meubels en speelgoed.

Trouwe bondgenoten trekken juist aan het kortste eind. Het Verenigd Koninkrijk, dat eerder een tarief van 10 procent had bedongen, ziet een stijging van 2,1 procentpunt. De EU krijgt er 0,8 procentpunt bij, met Italië en Frankrijk als zwaarst getroffenen. De Europese Commissie eiste zondag "volledige duidelijkheid" van Washington en benadrukte dat een deal een deal is.

De rust is waarschijnlijk tijdelijk. Handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer kondigde aan dat zijn kantoor onderzoeken gaat starten naar oneerlijke handelspraktijken in Aziatische landen met overcapaciteit. Ook lopen er al section 301-onderzoeken tegen Brazilië en China. Econoom Johannes Fritz van Global Trade Alert verwoordde het treffend: dit regime duurt hooguit 150 dagen en de regering heeft al aangekondigd via andere wettelijke routes alsnog gerichte tarieven te willen opleggen. Voor de wereldhandel begint het schaakspel dus opnieuw – met dezelfde spelers maar nieuwe regels.

ECB-president Christine Lagarde waarschuwde intussen dat het merendeel van de tarieflasten niet door buitenlandse exporteurs wordt gedragen, maar door Amerikaanse importeurs en uiteindelijk de Amerikaanse consument. Haar boodschap was helder: voorspelbaarheid is de basis van handel en investering.