Veel mensen gebruiken hem dagelijks, maar vertrouwen doen ze hem niet helemaal. De magnetron heeft al jaren een twijfelachtig imago vanwege de straling waarmee voedsel wordt verwarmd. Toch is die angst volgens experts nergens voor nodig. Sterker nog: juist de magnetron kan een van de beste manieren zijn om voedingsstoffen in je eten te behouden.
Volgens levensmiddelentechnoloog Matthijs Dekker ontstaat de scepsis vooral door het woord ‘straling’. “Dat klinkt al snel gevaarlijk, maar een magnetron werkt met microgolven die simpelweg watermoleculen laten bewegen. Daardoor warmt voedsel op. Meer gebeurt er eigenlijk niet”, legt hij uit bij RTL Nieuws.
Die microgolven verschillen fundamenteel van schadelijke straling, zoals röntgenstralen of radioactieve straling. Die bevatten veel meer energie en kunnen cellen beschadigen. Bij een magnetron ligt dat compleet anders. “De golflengte van microgolven is veel groter en daardoor veel minder energierijk”, vertelt Dekker. Chemische veranderingen in voedsel ontstaan er volgens hem niet door.
Ook het idee dat straling achterblijft in eten noemt hij een fabel. Zodra de magnetron stopt, verdwijnen de microgolven direct. “Dat kun je vergelijken met een lamp die je uitzet: het licht blijft daarna ook niet hangen.”
Verrassend gezond
Naast veilig blijkt de magnetron volgens onderzoekers vaak ook verrassend gezond. Dat heeft vooral te maken met de korte bereidingstijd en het minimale gebruik van water. Bij het koken van groenten verdwijnen vitamines en andere gezonde stoffen vaak deels in het kookwater. In de magnetron gebeurt dat veel minder.
“Hoe langer je voedsel verhit, hoe meer voedingsstoffen verloren gaan”, zegt Dekker. “Omdat een magnetron snel werkt, blijven vitamines beter behouden.”
Vooral groenten profiteren daarvan. Diepvriesgroenten bijvoorbeeld verliezen tijdens koken relatief veel voedingsstoffen aan water, terwijl opwarmen in de magnetron die verliezen beperkt houdt.
Toch zijn er wel aandachtspunten. Grote porties worden niet altijd gelijkmatig warm, omdat microgolven maar enkele centimeters diep doordringen. Af en toe roeren helpt daarbij. Ook afgesloten producten zoals eieren of dichtgesealde bakjes kunnen gevaarlijk worden door opgebouwde stoomdruk.
Niet alles is bovendien geschikt voor de magnetron. Gerechten die een krokante korst nodig hebben, zoals taart of ovengerechten, komen beter tot hun recht in een oven.