Deze klachten op middelbare leeftijd zijn gelinkt aan een bijna 50 procent hoger risico op dementie

De ouderdom komt met gebreken, maar het liefst voorkom je die natuurlijk zoveel mogelijk. Zeker het verlies aan spiermassa en spierkracht kun je maar beter beperken, want dit is behoorlijk sterk gelinkt aan een groter risico op dementie.

Een grote analyse van 83 eerdere studies legt een opvallend verband bloot tussen sarcopenie – abnormaal verlies van spiermassa en spierkracht – en de gezondheid van de hersenen.

Bij mensen met sarcopenie lag het risico op dementie 42 procent hoger. Onder mensen van middelbare leeftijd, dus jonger dan 65 jaar, liep dat zelfs op tot 48 procent. Voor vasculaire dementie waren de cijfers nog opvallender. Sarcopenie hing samen met een 70 procent hoger risico.

“Het gaat niet alleen om hoeveel je weegt. Het behouden van spierkracht en spierfunctie lijkt ook belangrijk te zijn naarmate we ouder worden”, zegt voedingsonderzoeker Uraiporn Booranasuksakul van de Burapha University in Thailand. “Onze bevindingen laten zien dat spierverlies een belangrijk waarschuwingssignaal kan zijn voor het risico op dementie.”

De analyse keek ook naar obesitas. Daar ontstond een heel ander patroon. Mensen jonger dan 65 jaar met obesitas hadden een 9 procent hoger risico op dementie. Bij 65-plussers met obesitas lag het risico daarentegen 17 procent lager dan bij leeftijdsgenoten zonder obesitas.

Dat zogenoemde obesitasparadox betekent niet automatisch dat overgewicht de hersenen beschermt. BMI maakt onvoldoende onderscheid tussen vet en vetvrije massa, waardoor een vertekend beeld kan ontstaan. Een andere mogelijkheid is dat extra lichaamsmassa daadwerkelijk enige bescherming biedt.

“Een hogere BMI kan een grotere metabole reserve bieden tegen katabole processen die vaak voorkomen bij dementie”, staat in de studie. “Vetweefsel produceert ook oestrogeen, dat neuroprotectieve effecten kan hebben bij oudere volwassenen.”

Een oorzakelijk verband tussen spierverlies en dementie is met deze analyse niet aangetoond. Het kan ook zijn dat dementie veranderingen in de lichaamssamenstelling veroorzaakt.

Er zijn wel biologische mechanismen die het verband kunnen verklaren. Skeletspieren produceren onder meer stoffen die neuroprotectieve, ontstekingsremmende en synapsbevorderende eigenschappen hebben. Minder spiermassa kan die signalering verminderen. Sarcopenie hangt daarnaast samen met insulineresistentie en minder lichaamsbeweging, factoren die de bloedtoevoer en vaatgezondheid van de hersenen kunnen beïnvloeden.

Bron: Science Alert