Hoe slecht is kweekzalm nu echt?

Zalm uit de supermarkt lijkt een bewuste keuze, maar achter het keurige stukje vis gaat een complexe industrie schuil. Terwijl consumenten vertrouwen op keurmerken, groeit de discussie over hoe duurzaam en transparant kweekzalm werkelijk is.

Consumentenorganisatie Foodwatch stelt dat labels zoals Aquaculture Stewardship Council geen harde garanties bieden voor verantwoorde productie. Volgens de organisatie is de sector intensief en kampt die met structurele problemen. Daarom start Foodwatch een petitie om strengere eisen af te dwingen.

Voor hun onderzoek kocht de organisatie zalm bij onder meer Albert Heijn, Lidl en Jumbo. Het bleek lastig om te achterhalen waar de vis precies vandaan kwam: bij meerdere producten kon pas na aandringen een kwekerij worden geïdentificeerd, terwijl in andere gevallen helemaal geen duidelijkheid werd gegeven.

Zelfs wanneer de herkomst bekend was, ontbrak volgens Foodwatch cruciale informatie. Gegevens over sterfte, ziekte-uitbraken en behandelingen blijven vaak buiten beeld. De organisatie spreekt van een grootschalig productiesysteem waarin hoge uitval eerder regel dan uitzondering is. Ook zouden misstanden voorkomen bij bedrijven met een ASC-certificaat.

Een groot deel van de kweekzalm in Nederlandse winkels komt uit Noorwegen, met kleinere volumes uit landen als Chili.

Wetenschappers erkennen dat de sector uitdagingen kent, maar plaatsen ook kanttekeningen bij de kritiek. Onderzoeker Marnix Poelman van Wageningen University & Research stelt dat de traceerbaarheid doorgaans redelijk op orde is, al maakt de omvang van de keten het systeem ingewikkeld en kwetsbaar.

Volgens hem vormen keurmerken een ondergrens: producten met een ASC-label voldoen ten minste aan basiscriteria voor duurzaamheid. Tegelijk benadrukt hij dat kweekzalm een complex dossier is, waarin milieu-impact, dierenwelzijn en voersamenstelling allemaal een rol spelen. Daardoor blijft discussie onvermijdelijk.

Ook econoom Geert Hoekstra wijst op vooruitgang binnen de sector. Hoewel hij erkent dat hoge dichtheden en stress problematisch kunnen zijn, ziet hij duidelijke verbeteringen. Nieuwe technieken verminderen bijvoorbeeld het gebruik van schadelijke behandelingen tegen parasieten en het voer bestaat steeds vaker uit plantaardige ingrediënten. In sommige kwekerijen wordt het gedrag van vissen continu gemonitord om hun welzijn te verbeteren. "Ja, de kweek is vaak zeer intensief en soms zitten er te veel vissen in één systeem. Stress is doodsoorzaak nummer één bij zalmen. Maar er gaan ook heel veel dingen goed de laatste jaren", zegt hij tegen RTL Nieuws.

Wel is Hoekstra het eens met de roep om meer transparantie. Volgens hem verschillen productiestandaarden sterk per regio: in landen als Noorwegen en Schotland liggen die doorgaans hoger dan in delen van Azië. Juist daarom is duidelijke informatie over herkomst essentieel voor consumenten die een bewuste keuze willen maken.

Bron: RTL Nieuws