Dit land is 's werelds grootste exporteur van plasticafval

Rijke landen proberen van hun plasticafval af te komen door het naar armere landen te exporteren. Duitsland was in 2025 ’s werelds grootste exporteur. Het land voerde meer dan 810.000 ton uit. Het Verenigd Koninkrijk volgde met ruim 675.000 ton, het hoogste niveau in acht jaar. Nederland is geen haar beter en zit daar vlak onder.

Een aanzienlijk deel van dit afval belandt in landen als Turkije, Maleisië en Indonesië. Daar is de verwerkingscapaciteit vaak beperkt, met milieuvervuiling, illegale dumping en slechte arbeidsomstandigheden als gevolg. De Turkse marien bioloog Sedat Gündoğdu spreekt van een “ernstig vervuilde Middellandse Zeekust”, waar microplastics het zwemmen soms onmogelijk maken.

Opvallend is dat grotere economieën zoals de Verenigde Staten en China relatief minder exporteren. Zij verwerken een groter deel van hun afval binnenlands, via stortplaatsen, verbranding of recycling. Europese landen daarentegen tellen export mee in hun recyclingdoelen, wat de prikkel vergroot om afval buiten de grenzen te verwerken.

De Europese Unie wil daar verandering in brengen. Vanaf november 2026 geldt een verbod op export van plastic afval naar niet-OESO-landen. Toch gaat momenteel nog ongeveer de helft van het Europese plastic naar dergelijke bestemmingen. Critici vrezen dat de stroom simpelweg verschuift naar landen binnen de OESO met beperkte capaciteit, zoals Turkije en delen van Oost-Europa.

Europarlementariër Sara Matthieu noemt het verbod een “keerpunt”, maar waarschuwt dat de Europese recyclingcapaciteit recent met 1 miljoen ton is afgenomen. “Nieuwe plastics zijn nog altijd goedkoper dan gerecyclede materialen”, stelt ze. “Dat marktfalen wordt onvoldoende aangepakt.”

In het Verenigd Koninkrijk, waar wetgeving rond plasticexport nog in consultatie is, ging in 2025 circa een vijfde van het afval naar niet-OESO-landen. De export naar Maleisië nam zelfs met 60 procent toe. Activist Pua Lay Peng spreekt van “afvalkolonialisme”.

Hoewel strengere regels en digitale tracking worden ingevoerd, vinden milieuorganisaties dat deze maatregelen tekortschieten. Volgens de Environmental Investigation Agency blijft het kernprobleem overeind: de enorme productie van plastic. Zolang die niet afneemt, zal afval zijn weg blijven vinden naar kwetsbare regio’s.

Bron: The Guardian