Is zitten echt het nieuwe roken? En hoe kun je er eenvoudig wat aan doen?

gezondheid
vrijdag, 29 augustus 2025 om 14:30
ANP-534082463
We doen het allemaal de hele dag: zitten. Achter je bureau, in de auto, voor de tv of met een boek op de bank. Gemiddeld brengen Nederlanders meer dan 8 uur per dag zittend door. En dat blijkt allesbehalve gezond. Sterker nog: te veel zitten wordt door wetenschappers wel het “nieuwe roken” genoemd.
Langdurig zitten vertraagt je stofwisseling. Je spieren gebruiken minder energie, je bloedsuiker stijgt sneller en vet wordt makkelijker opgeslagen. Dit verhoogt het risico op overgewicht, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten. Ook je rug, nek en schouders krijgen het zwaar te verduren door de onnatuurlijke houding.
Daarnaast blijkt dat te veel zitten de kans op vroegtijdig overlijden verhoogt, zelfs als je daarnaast sport. Uit onderzoek blijkt dat wie meer dan 8 uur per dag zit, 20 procent meer kans heeft om eerder te sterven dan mensen die minder dan 4 uur zitten.
Psychisch heeft het ook impact: urenlang achter een scherm hangen zorgt voor verminderde concentratie, meer stress en zelfs een groter risico op depressieve gevoelens.
Goed nieuws: kleine aanpassingen helpen al
Gelukkig hoef je je niet direct in het zweet te werken om de schadelijke effecten te compenseren. Het geheim zit in beweging tussendoor en variatie. En dat kan makkelijker dan je denkt:
  • Sta elk halfuur even op. Zet een timer en loop 2 minuten rond. Koffie halen telt ook mee.
  • Bel of vergader staand. Je hoeft niet altijd achter je laptop te zitten om een gesprek te voeren.
  • Pak vaker de trap. Een klassieke tip, maar verrassend effectief.
  • Loop tijdens het tv-kijken. Sta op tijdens de reclame of tussen twee afleveringen door.
  • Combineer beweging met routine. Leg je telefoon verder weg of zet je printer in een andere kamer. Zo moet je even lopen.
  • Wissel van werkplek. Heb je de mogelijkheid? Probeer een zit-stabureau of werk af en toe aan de keukentafel staand.
Onderzoekers adviseren minstens 30 minuten matige beweging per dag (fietsen, wandelen, tuinieren). Maar wie veel zit, heeft eigenlijk meer nodig: zo’n 60 tot 75 minuten licht tot matig bewegen verspreid over de dag. Dat klinkt veel, maar meerdere korte wandelingen of wat huishoudelijk werk brengen je al een heel eind.