Waardoor krijg je borstkanker? Dit zijn de cijfers over de belangrijkste oorzaken

Waarom krijgt de ene vrouw borstkanker en de andere niet? Bij de meeste patiënten is geen duidelijke oorzaak aan te wijzen. Wel weten wetenschappers welke factoren het risico verhogen en bij sommige kunnen ze schatten hoeveel gevallen ermee samenhangen.

Ongeveer 5 tot 10 procent van de borstkankergevallen hangt samen met erfelijke aanleg, zoals een afwijking in BRCA1 of BRCA2. Voor draagsters zelf is het risico veel groter: meer dan 60 procent van de vrouwen met zo’n schadelijke mutatie krijgt gedurende haar leven borstkanker.

Alcohol is een bewezen kankerverwekkende stof. Volgens de WHO kan wereldwijd ongeveer 5 procent van de borstkankergevallen dus 1 op de 20 aan alcohol worden toegeschreven. Hoe meer iemand drinkt, hoe groter het risico.

Vooral na de menopauze is overgewicht een risicofactor. Vetweefsel maakt oestrogenen aan, die bepaalde borstkankers kunnen stimuleren. Voor Europa wordt geschat dat ongeveer 12,5 procent van de borstkanker na de menopauze samenhangt met overgewicht en obesitas.

Ook weinig lichaamsbeweging verhoogt het risico. Voor Europa wordt geschat dat ongeveer 9 procent van de borstkankergevallen samenhangt met lichamelijke inactiviteit.

Ook de voortplantingsgeschiedenis telt mee. Geen kinderen krijgen of pas later een eerste kind krijgen verhoogt het risico. Een eerste voldragen zwangerschap na het 30ste jaar hangt samen met ongeveer 20 procent meer risico dan een eerste zwangerschap vóór het 20ste jaar. Ook vroeg menstrueren en laat in de overgang komen verhogen het risico. Een menopauze na het 55ste jaar hangt bijvoorbeeld samen met circa 40 procent meer risico dan een menopauze vóór het 45ste jaar.

80 procent van de Nederlandse borstkankerpatiënten is 50 jaar of ouder. Leeftijd, erfelijkheid, hormonen, leefstijl en toeval spelen samen een rol. Ook iemand zonder deze risicofactoren kan dus borstkanker krijgen. En belangrijk: 20 procent méér risico betekent niet dat iemand 20 procent kans heeft om borstkanker te krijgen. De kans op borstkanker is ongeveer 15 procent, 20 procent meer betekent dus dat die kans stijgt naar 18 procent.