Wetenschappers ontdekken waarom deze veelgebruikte olie je mogelijk dikker maakt

Sojaolie is in amper een eeuw tijd vast onderdeel van ons voedingspatroon geworden. We krijgen er tegenwoordig ongeveer duizend keer zoveel van binnen als honderd jaar geleden, via bakolie en talloze bewerkte voedingsmiddelen. Een nieuwe studie werpt meer licht op de vraag waarom dat mogelijk gewichtstoename in de hand werkt.

Centraal staat linolzuur, een essentieel vetzuur en het belangrijkste bestanddeel van sojaolie. Muizen kregen maandenlang een dieet met veel sojaolie, een vetrijk dieet met kokosolie of vetarme voeding. Een deel van de dieren was genetisch aangepast, waardoor hun lever een andere variant maakte van HNF4α, een eiwit dat een belangrijke rol speelt bij de verwerking van vetten.

Het verschil was opvallend. Gewone muizen op het vetrijke sojaoliedieet kwamen aan, terwijl genetisch aangepaste muizen met exact hetzelfde dieet dat niet deden. "Dit kan de eerste stap zijn om te begrijpen waarom sommige mensen gemakkelijker aankomen dan anderen bij een dieet met veel sojaolie", zegt biomedisch wetenschapper Sonia Deol van de University of California.

Variaties in HNF4α beïnvloeden honderden genen die betrokken zijn bij de vetstofwisseling. Daarbij verandert ook de manier waarop linolzuur wordt omgezet in zogeheten oxylipinen, actieve moleculen die ontstaan wanneer het lichaam vet verwerkt. Die stoffen lijken een belangrijke rol te spelen bij vetopslag, al is nog onduidelijk hoe dat precies werkt.

"We weten sinds onze studie uit 2015 dat sojaolie meer obesitasbevorderend is dan kokosolie", zegt celbioloog Frances Sladek. "Maar nu hebben we het duidelijkste bewijs tot nu toe dat het niet de olie zelf is of zelfs linolzuur. Het is waar het vet in het lichaam in verandert."

Opvallend genoeg hadden muizen met een vetarm dieet vergelijkbare hoeveelheden oxylipinen als de dieren die door sojaolie zwaarlijvig werden. Kennelijk speelt de combinatie met een vetrijk voedingspatroon een rol.

Onderzoek bij mensen staat voorlopig niet gepland. Wel bestaat het vermoeden dat de razendsnelle toename van onze sojaolieconsumptie lastig te verwerken is voor het lichaam. "Sojaolie is niet inherent slecht, maar de hoeveelheden waarin we het consumeren activeren processen waarvoor ons lichaam niet is geëvolueerd", zegt Deol.

Bron: Science Alert