Ben jij een goede of een slechte moeder?

Werk je veel, dan ben je te weinig thuis. Blijf je thuis, dan geef je jezelf op. Besteed je de zorg uit, dan moet je uitleggen waarom. Ben jij een goede of een slechte moeder? Misschien is het tijd om niet jezelf, maar die vraag eens kritisch te bekijken.

Journalist en auteur Franca Lehfeldt verzet zich tegen die tweedeling in haar boek Gute Mütter, schlechte Mütter. Ze wil geen nieuw model voorschrijven waar vrouwen vervolgens óók weer aan moeten voldoen. Haar inzet: meer ruimte voor een eigen invulling van het moederschap.

Lehfeldt groeide op met een moeder die haar baan als lerares opgaf voor haar kinderen. Daar bewaart ze warme herinneringen aan. Toch wilde ze zelf een andere weg: haar werk hoort bij haar identiteit.

Dat hoeft geen afrekening met de vorige generatie te zijn. Waarom zou de keuze van een dochter een veroordeling van haar moeder betekenen? Thuisblijven is niet automatisch ouderwets, werken niet automatisch egoïstisch. Een gezinsagenda is geen moreel rapport.

Moeder worden kan je relaties, dagelijkse leven en beeld van jezelf veranderen. Dat vraagt tijd en aanpassing, niet de verplichting om alle andere kanten van jezelf voortaan onbelangrijk te vinden. Je kunt van je kind houden én je werk missen.

Lehfeldt richt haar kritiek ook op moeder-influencers. Ze stoort zich niet alleen aan de eindeloze beelden van harmonie en toewijding. Ook de voorstelling van moederschap als permanente uitputting vindt ze beklemmend.

Daar zit een ongemakkelijke gedachte in. Als de perfecte moeder onbereikbaar is, moeten we dan allemaal de moeder spelen die nooit meer aan zichzelf toekomt? Ook dat kan een rol worden waaraan je geacht wordt te voldoen.

Maar hier verdient haar betoog een stevige kanttekening. Lehfeldt erkent dat zij zich betaalde hulp kan veroorloven. Haar eigen ervaring is dus geen bewijs dat iedere moeder met wat slimmer plannen dezelfde ruimte kan maken. Wie amper ondersteuning heeft, is niet geholpen met nóg een opdracht om het beter te organiseren.

Met haar man Christian Lindner wil Lehfeldt de zorg gelijk verdelen. Ze beschrijft dat niet als een vlekkeloos systeem, maar als voortdurend onderhandelen over afspraken en agenda’s.

Dat is een vruchtbaarder gesprek dan de vraag of moeder wel genoeg opoffert. Wie regelt de opvang? Wie houdt rekening met een ziek kind? Wie krijgt ongestoorde tijd voor werk of ontspanning? Bespreek niet alleen wie een taak uitvoert, maar ook wie eraan moet denken.

Een partner die zorgt, hoeft bovendien niet alles precies op jouw manier te doen. Samen verantwoordelijkheid dragen is iets anders dan één ouder laten helpen onder toezicht van de ander.

De nuttigste vraag is niet: bij welk soort moeders hoor ik? Vraag liever: wat heeft mijn kind nodig, wat heb ik nodig en hoe organiseren we dat met de mensen om ons heen?

Ervaringen delen met andere ouders kan steun bieden, juist wanneer ook de moeilijke momenten bespreekbaar zijn. Je hoeft daarvoor geen opgepoetst succesverhaal mee te brengen. En ook geen bewijs dat je het zwaarder hebt dan iedereen.

Goed moederschap hoeft geen wedstrijd in zelfopoffering te zijn. Misschien begint het ermee dat we moeders niet voortdurend om een verdediging van hun bestaan vragen.