Ga je binnenkort met pensioen? Je uitkering kan in het nieuwe stelsel later alsnog dalen: stel je fonds deze vier vragen
Samenlevingmaandag, 28 september 2026 om 18:23
Ga je binnenkort met pensioen? Dan zegt het bedrag van je eerste maand weinig over wat je over een paar jaar krijgt. In het nieuwe pensioenstelsel beweegt je uitkering mee met de beleggingsresultaten. Fondsen spreiden mee- en tegenvallers over meerdere jaren, waardoor een slecht jaar je maandbedrag niet meteen raakt. Een reeks slechte jaren kan dat wel.
Volgens de Autoriteit Financiële Markten (AFM) leggen pensioenuitvoerders dat niet altijd goed uit. De toezichthouder zegt signalen te krijgen dat uitvoerders zich bij de start van de uitkering niet altijd aan de wettelijke informatieplicht houden. Er komt binnenkort een onderzoek, meldde De Dagelijkse Standaard. Een afgerond rapport met een oordeel over de fondsen is er nog niet.
Eerder schreven we al over de verhoging bij het invaren in "Het kabinet rekent op 7,6% pensioenverhoging in 2027, maar wie nog niet is ingevaren ziet daar niets van". Dit stuk gaat over wat daarna gebeurt.
Wat de AFM gaat onderzoeken
Het onderzoek gaat vooral over fondsen die in de uitkeringsfase met spreiding werken. Vakblad Pensioen Pro schrijft dat de AFM wil nagaan of die fondsen hun deelnemers daar genoeg over informeren. In een publicatie van 15 september riep de AFM uitvoerders op hun brieven en websites nu al na te lopen.
De regels zijn duidelijk. Een fonds dat spreidt, moet je concrete en persoonlijke informatie geven over hoe je uitkering zich ontwikkelt. Het moet ook vertellen of je pensioen waarschijnlijk daalt, stijgt of gelijk blijft. Dat stond al in het advies van de AFM over de pensioenoverzichten voor 2026.
Zo werkt spreiden in de praktijk
Bij spreiden gaat het resultaat van een jaar niet in één keer naar je uitkering. ABP schrijft het op zijn website zo:
Het effect van goede en slechte jaren smeren we zo uit in de tijd.- ABP, over de vernieuwde pensioenregeling
Volgens O&P Rijk betekent dit bij ABP dat 40 procent van een behaald rendement, positief of negatief, het jaar daarna in de uitkering terechtkomt. PFZW en PMT spreiden het resultaat over drie jaar, meldt AOW.nu. PMT verwerkt elk jaar een derde van zijn zogeheten spreidingsvermogen in de uitkeringen.
Het werkt in twee richtingen. Haalt een fonds 5 procent rendement, dan hoeft je pensioen het jaar erna niet met 5 procent omhoog, schrijft Thailandblog. Een flinke verhoging bij de overstap is dus een mooi begin, maar geen voorspelling voor de jaren daarna.
Spreiden voorkomt een klap in één jaar. Het voorkomt geen daling na meerdere slechte jaren.
De reserve is een buffer, geen garantie
Naast spreiding hebben fondsen een gezamenlijke reserve, ook wel de solidariteitsreserve. PMT liet zien hoe die werkt. Na het eerste kwartaal van 2026 stond het spreidingsvermogen van het fonds op min 1,1 procent. Op basis daarvan zouden de uitkeringen per 1 januari 2027 met 0,4 procent dalen, maar de reserve zou die verlaging opvangen. Definitief is dat nog niet: PMT rekent met de resultaten tot en met 30 september 2026.
De fondsen zeggen er zelf bij dat de buffer kan opraken. PFZW schrijft dat het een verlaging niet meer kan voorkomen als de gezamenlijke reserve leeg is. Heeft het fonds met de reserve wel een verlaging voorkomen, dan kan het langer duren voordat je pensioen weer stijgt. PMT waarschuwt dat de pensioenen omlaag gaan als het vele jaren achter elkaar slecht gaat met de economie. ABP houdt er rekening mee dat een verlaging in een zeer uitzonderlijke situatie groter kan zijn dan onder de oude regels.
Ook de AFM schreef het ministerie dat spreiden en de reserve de kans op dalingen verkleinen, maar dat dalingen er soms toch komen. Juist dan moet je als deelnemer vooraf van dat risico hebben geweten.
Vier vragen voor je pensioenfonds
De Dagelijkse Standaard zette een aantal vragen op een rij die je vóór de ingangsdatum aan je fonds kunt stellen:
- Is mijn uitkering vast of kan die veranderen? Het antwoord verschilt per fonds en soms per keuze die je zelf maakt.
- Over hoeveel jaar wordt gespreid? Dat bepaalt hoe snel een goed of slecht jaar in je maandbedrag terechtkomt.
- Wat verwacht het fonds nu voor de komende uitkeringen, en waar staat mijn persoonlijke toelichting? Het fonds moet vertellen of het een stijging, daling of gelijk bedrag verwacht.
- Zijn de bedragen bruto of netto? Een bruto pensioen is niet wat er op je rekening komt. Hoeveel er in 2027 aan inhoudingen afgaat, lees je in "Werkenden merken er niets van, gepensioneerden wel: deze inhouding op je AOW en pensioen stijgt in 2027 met tot €293 per jaar".
Wat je nu kunt doen
- Bewaar alle informatie die je vóór je ingangsdatum krijgt. Klopt je eerste betaling niet met wat je dacht, dan kun je een concrete passage aanwijzen en om uitleg vragen.
- Heb je meerdere pensioenen? Vraag het bij elke uitvoerder na. De informatie en keuzes kunnen per uitvoerder verschillen.
- Let op de jaarlijkse brief. PFZW laat in november weten hoe hoog je pensioen het volgende jaar wordt, en ABP stelt de uitkering ook elk jaar in november opnieuw vast.
- Zit je bij ABP of PME? Beide fondsen willen op 1 januari 2027 overstappen. PME stuurt daarna een definitief overzicht en legt verschillen met de eerdere schatting uit. Kijk in dat overzicht ook naar de toelichting over spreiding.
- Staat de persoonlijke verwachting niet in je overzicht? Vraag er dan zelf naar. Het fonds is verplicht die informatie te geven.
Bronnen: De Dagelijkse Standaard, Pensioen Pro, AFM, AFM via open.overheid.nl, ABP, O&P Rijk, PFZW, PMT, PMT (gepensioneerden), AOW.nu, Thailandblog, PME
POPULAIR NIEUWS
Studeerde je tussen 2015 en 2023? Je krijgt nog ruim €2.100 extra, maar pas in april 2027 en je rente loopt intussen gewoon door
Heb jij zonnepanelen? Deze drie keuzes bepalen wat je vanaf januari overhoudt
Voorkom sluipverbruik: hoeveel geld bespaar je door alle niet-essentiële stekkers uit het stopcontact te halen?
Heb je meer dan €59.357 spaargeld? In de deal die de WW-bezuiniging schrapt, betaal jij mogelijk mee
Hotelgasten slaan alarm: daarom kun je de waterkoker op je kamer beter niet gebruiken
Heb je bitcoin? Aandelen worden straks misschien pas bij verkoop belast, maar voor crypto is dat nog niet zeker
Loading