De 5 belangrijkste oorzaken waarom koppels uit elkaar gaan

Er zijn genoeg koppels die decennialang een stralende relatie hebben, maar er zijn er bijna net zoveel die het niet zo lang volhouden. Hoe het komt dat een stel het niet redt? Volgens relatieonderzoek spelen opvallend vaak dezelfde dingen een rol.

Het klinkt als een cliché, maar communicatie is een van de belangrijkste voorspellers van relatieproblemen. Vooral destructieve patronen zijn riskant: voortdurend kritiek leveren, defensief reageren, minachting tonen of je afsluiten voor de ander. Relatieonderzoeker John Gottman beschreef deze vier gedragingen als bijzonder schadelijk voor relaties. Niet ruzie op zichzelf is dus het probleem, maar vooral hóé stellen ruzie maken.

Een relatie kan van buitenaf prima functioneren en toch langzaam leeglopen. Partners kunnen zich eenzaam voelen wanneer ze weinig belangstelling, begrip of affectie van de ander ervaren. Onderzoek naar hechting en partnerrelaties wijst erop dat het gevoel dat je partner beschikbaar en betrokken is sterk samenhangt met tevredenheid over de relatie. Wie zich structureel niet gezien of gehoord voelt, kan uiteindelijk afhaken.

Een affaire kan het vertrouwen in één klap ondermijnen. Onderzoek naar echtscheidingen noemt ontrouw dan ook regelmatig als een belangrijke reden voor het beëindigen van een huwelijk. Dat betekent overigens niet dat iedere affaire automatisch tot een breuk leidt. Genoeg stellen komen er overheen door er goed over te praten en het vertrouwen te herstellen.

Geld gaat zelden alleen over euro’s. Discussies over uitgaven, schulden en sparen raken ook aan macht, zekerheid en verschillende verwachtingen over de toekomst. Studies naar conflicten tussen koppels laten zien dat ruzies over geld relatief intens kunnen zijn en samenhangen met een lagere relatietevredenheid. Financiële stress kan bovendien bestaande spanningen verder vergroten.

Mensen veranderen. Hun wensen, waarden en plannen soms ook. In langlopende onderzoeken naar scheidingen noemen voormalige partners geregeld dat ze uit elkaar zijn gegroeid of onvoldoende betrokkenheid bij de relatie ervoeren. Dat kan geleidelijk gebeuren: minder gezamenlijke activiteiten, minder intimiteit en uiteindelijk steeds minder het gevoel dat je samen één team vormt.

Wetenschappers kunnen risicofactoren aanwijzen, maar geen checklist voorspelt perfect of een relatie zal mislukken. Problemen beïnvloeden elkaar bovendien. Geldstress kan tot ruzie leiden, slechte communicatie tot emotionele afstand en die afstand weer tot minder intimiteit. Juist daarom lijkt niet de afwezigheid van problemen doorslaggevend, maar de manier waarop partners ermee omgaan.