Naar inhoud springen

Twee soorten zin in seks: waarom 'geen zin' meestal niet betekent dat er iets kapot is

Liefde, relaties, geluk
3117b386-3932-4289-98eb-97a090f42f24
Heb je nooit 'zomaar' zin, dan denk je al snel dat er iets mis is. Seksuologen zien dat anders. Verlangen komt niet bij iedereen op dezelfde manier op gang, en dat is geen defect.

Spontaan of responsief

Grofweg ontstaat zin in seks op twee manieren. Spontane zin komt uit het niets: een gedachte of een blik, en het verlangen is er. Films en series laten bijna altijd deze versie zien.
Responsieve zin werkt omgekeerd. Die ontstaat als reactie op iets prettigs, zoals een aanraking, een zoen of een ontspannen moment. Eerst reageert het lichaam en daarna volgt het verlangen. Dat kan snel gaan, maar ook even duren.
De Canadese arts Rosemary Basson beschreef dat tweede patroon in 2000 in een veelgeciteerd model. Ze dacht daarbij vooral aan vrouwen in langdurige relaties. Responsieve zin komt echter bij mannen én vrouwen voor.
Wie geen spontane zin heeft, is niet kapot. Het verlangen komt alleen via een andere route.

Het script in ons hoofd

Het probleem zit vaak niet in het lichaam, maar in de verwachting. Veel mensen denken dat goede seks begint met een plotselinge begeerte en daarna als vanzelf naar gemeenschap gaat. Werkt het bij jou anders, dan voelt dat al snel als falen.
De Amerikaanse psychologen en sekstherapeuten Lauren Fogel Mersy en Jennifer Vencill schreven er in 2023 het boek Desire over. Hun boodschap is dat mensen met responsieve zin niet stuk zijn. Verschil in verlangen tussen partners is bovendien eerder regel dan uitzondering.

Bereid zijn, zonder druk

Voor stellen met verschillende behoeften beschrijven de twee een 'bereidheidsmodel'. De vraag is dan niet 'heb ik zin?', maar 'hoe bereid ben ik om te ontdekken of er zin ontstaat?'. Dat geef je aan op een schaal van 0 tot 10.
Een 0 betekent 'nu niet', en dat is prima. Bij een 5 wil je misschien wel samen in bed liggen en knuffelen. Daarna komt er misschien responsieve zin, misschien ook niet. Allebei is in orde.
Bereidheid is iets anders dan over je grens gaan. Seks tegen je zin hoort hier uitdrukkelijk niet bij.
De vraag is niet 'heb ik zin?', maar 'sta ik ervoor open om te kijken of er zin komt?'

Ook in Nederland heel gewoon

Weinig zin is geen randverschijnsel. In 2023 had driekwart van de vrouwen en drie op de vijf mannen minstens drie maanden last van een seksueel probleem, zoals weinig zin.
Er is geen norm voor wat normaal, veel of weinig zin is. Periodes met minder zin komen vaak voor. Meestal komt dat door drukte, stress of weinig aandacht voor elkaar.
Wil je werken aan responsieve zin, wacht dan niet op de bliksemschicht. Maak bewust tijd voor elkaar en zoek samen naar prikkels die jullie allebei fijn vinden. Heb je er echt last van, of spelen pijn, ziekte of medicijnen mee? Dan is de huisarts een logische eerste stap.
Zin en relatieduur

In relaties die korter dan een jaar duren, heeft 86 procent van de mannen en 79 procent van de vrouwen minstens een paar keer per week zin in seks. Na vijf jaar is dat 70 procent van de mannen en 29 procent van de vrouwen. In heteroseksuele relaties wordt het verschil in verlangen tussen partners daardoor gemiddeld groter. 

Meer weten?

loading

Loading