Auto wassen in Duitsland: waarom die boete van 50.000 euro nog altijd boven je hoofd hangt

Duitsland droogt uit, de Rijn zakt naar records die niemand eerder heeft gemeten en de emmer met sop op de oprit is plotseling een juridisch risico. In München liep het beruchte waterverbod op 1 augustus stilletjes af. Elders in het land geldt het onverminderd, en de bedragen op de bonnen zijn niet bescheiden.

Sinds 14 juli gold in de Beierse hoofdstad een algemene beschikking die het vullen van privézwembaden verbood, het besproeien van gazons, het gebruik van de hogedrukreiniger en het wassen van voertuigen buiten commerciële wasstraten. Overtreden kon volgens de Duitse waterwet tot 50.000 euro kosten. Dagelijks verbruikte de stad tijdelijk meer dan 400 miljoen liter water, terwijl 300 miljoen liter normaal is.

Die verplichting is per 1 augustus vervallen: de beschikking liep vrijdag 31 juli om 23.59 uur af en werd niet verlengd. Het verbruik zakte naar gemiddeld zo’n 330 miljoen liter per dag, en met de start van de zomervakantie verwacht de stad een verdere daling. Het waterbesparingsbevel van de Stadtwerke München verdween op dezelfde datum.

Wie het nieuws deze week las en dacht dat een sopje bij de Münchense Airbnb 50.000 euro kost, is dus net te laat. Of net te vroeg: de stad houdt de verbruikscijfers in de gaten en sluit een nieuwe beschikking uitdrukkelijk niet uit als de situatie verslechtert. Een uitzonderlijk droge winter, een droog voorjaar en achttien maanden met veel te weinig neerslag laten zich niet wegpoetsen met één regenbui boven Berlijn.

Duitsland kent geen landelijk waterverbod. Landkreise en steden beslissen zelf, per algemene beschikking, en dat leidt tot een lappendeken die per grens van vijftien kilometer kan omslaan. Inmiddels hebben meer dan tachtig Landkreise, steden en waterbedrijven onttrekkingsverboden ingesteld, beregeningsregels opgelegd of hun inwoners opgeroepen water te sparen. Bijna elke tweede Duitse Landkreis kampt met grondwaterstress.

De bedragen lopen sterk uiteen. In Stuttgart, waar particulier watergebruik uit beken, rivieren en meren tot 31 augustus verboden is, kan een overtreding tot 100.000 euro oplopen. In Nordrhein-Westfalen hebben meerdere Bezirksregierungen de onttrekking uit rivieren tot eind september verboden, met boetes tot 50.000 euro. In vier gemeenten rond Bad Oeynhausen mag drinkwater alleen nog naar koken, drinken en hygiëne, en staat autowassen expliciet op de verboden lijst, met een boete van 1.000 euro. In de Landkreise Konstanz, Tuttlingen en Böblingen blijft het bij maximaal 10.000 euro.

Hier gaat het bij Nederlandse vakantiegangers vaak mis: het wassen van je auto op eigen terrein is in Duitsland ook in een normale, natte zomer in de meeste gemeenten verboden. De reden is niet waterschaarste maar waterkwaliteit. Vuil, stof, olie- en benzineresten sijpelen de bodem in of belanden via de regenwaterafvoer in het oppervlaktewater, en dat verbiedt de Duitse waterwetgeving in beginsel. Op de openbare weg is autowassen helemaal niet toegestaan, en dat geldt ook voor het schoonspuiten van de motorruimte.

De maximumbedragen in de deelstatelijke boetecatalogi voor het inbrengen van watervervuilende stoffen in het grondwater zijn opvallend hoog: 50.000 euro in Baden-Württemberg, Brandenburg, Nedersaksen, Nordrhein-Westfalen, Rheinland-Pfalz, Saarland en Thüringen, en 100.000 euro in Saksen. In de praktijk begint het meestal bij een waarschuwingsboete van 25 tot 50 euro, met Baden-Württemberg als uitschieter vanaf 500 euro. De veilige route is een wasbox of wasstraat, waar het afvalwater wordt opgevangen.

De Duitse binnenvaart intussen vaart met minder dan een kwart van de gebruikelijke lading en verdeelt vracht over meerdere schepen, wat de kosten opdrijft en uiteindelijk in de prijzen van brandstof en bouwmateriaal terechtkomt. Vergeleken daarmee is een vuile auto een luxeprobleem.