Dat de allerrijksten een grotere ecologische voetafdruk hebben dan de rest van de wereld, zal weinig mensen verbazen. Maar hoeveel kost die vervuiling nu eigenlijk? Wetenschappers van de Universiteit Leiden hebben daar een prijskaartje aan gehangen en dat loopt op tot duizenden miljarden euro’s.
Volgens het nieuwe onderzoek is de rijkste 10 procent van de wereldbevolking verantwoordelijk voor een milieuschade die jaarlijks tussen de 1,7 en 5,7 biljoen dollar bedraagt. Omgerekend komt dat neer op een ‘rekening’ van 2.300 tot 7.500 dollar per persoon per jaar.
Milieuschade in euro’s
De onderzoekers, onder leiding van milieuwetenschapper Inge Schrijver, wilden inzichtelijk maken hoeveel schade de grootste consumenten veroorzaken. Voor het onderzoek werd gekeken naar de consumptie van de rijkste 10 procent wereldwijd. Daarbij werden onder meer CO₂-uitstoot, biodiversiteitsverlies, waterverbruik en verstoringen van stikstof- en fosforcycli meegenomen. Vervolgens berekenden de onderzoekers wat die schade de samenleving kost.
Opvallend is dat biodiversiteitsverlies de grootste kostenpost vormt. Bijna de helft van de totale milieurekening komt voor rekening van verdwenen ecosystemen en soorten. Klimaatverandering volgt op de tweede plaats.
In landen als de Verenigde Staten lopen de bedragen fors op. De rijkste 10 procent van de Amerikanen zou jaarlijks tussen de 19.000 en 63.000 dollar aan milieuschade veroorzaken. Dat klinkt astronomisch, maar vertegenwoordigt volgens de onderzoekers slechts een klein deel van hun inkomen of vermogen.
In India liggen de bedragen aanzienlijk lager, wat volgens het onderzoek vooral te maken heeft met verschillen in consumptiepatronen en uitstoot.
Kan dit de wereld helpen?
De onderzoekers stellen dat gerichte milieubelastingen voor de rijkste consumenten een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan klimaat- en natuurbeleid. Met de opbrengsten kunnen enorme financieringstekorten voor biodiversiteitsbescherming en klimaatmaatregelen worden opgelost.
De timing van het onderzoek is opvallend. Terwijl techmiljardairs steeds rijker worden en Elon Musk onlangs werd uitgeroepen tot de eerste biljonair ter wereld, groeit tegelijkertijd de discussie over wie de rekening van de klimaatcrisis moet betalen.
Volgens de Leidse onderzoekers ligt een deel van het antwoord voor de hand: wie de grootste impact heeft op het milieu, zou ook een groter deel van de kosten moeten dragen.