Wat strooizout met bomen, bodem en beestjes doet

Strooizout houdt wegen veilig, maar de miljoenen kilo’s die in een koude week over Nederland gaan, laten onzichtbare sporen achter in bodem, planten en dieren. Het gaat vrijwel altijd om gewoon natriumchloride, keukenzout dus, dat in de natte wintergrond uiteenvalt in natrium- en chloride-ionen.

Het natrium verdringt voedingsstoffen als kalium en magnesium in de bodem, waardoor de structuur verdicht en planten last krijgen van een soort kunstmatige droogte, zelfs als de grond nat is. Vooral bomen met brede wortelstelsels langs wegen, zoals linde, esdoorn en beuk, tonen bruine blad­randen en verminderde groei wanneer jaar op jaar royaal wordt gestrooid. Purdue University noemt chlorideconcentraties die tien keer hoger zijn dan de drempel waarbij kieming en wortelgroei al worden geremd.

Voor dieren is het beeld niet rooskleuriger. Kleine vogels raken aangetrokken door zoutkorrels, maar “te veel zout kan bomen en dieren verzwakken”, waarschuwt de Brabantse ecoloog Ed Michels; bij vogels kan dat leiden tot dorst, sufheid en zelfs nierproblemen. Regenwormen en slakken drogen uit in een verzilte bodem, wat weer doorwerkt in de voedselketen.

Toch ontstaat langs druk gestrooide wegen ook een nieuw mini-ecosysteem. Zoutminnende soorten als Deens lepelblad en hertshoornweegbree, ooit typisch voor de kust, duiken nu massaal op in de berm: “We hebben hier nu aan wegkanten in de zomer een stukje Middelburg in Etten-Leur.” De prijs die daarvoor betaald wordt, is een verschraling van de oorspronkelijke flora en fauna.